ဂစၧပ နဒီ ငိုသံ (သို႕) ရကၡိတ တို႕ရဲ႕ ေအာ္ ညည္းသံ

အခုေနခါ project ႀကီးေတြကို လက္ရွိ အစိုးရက အလ်င္စလိုေတြ ခ်ေပးေနျခင္းဟာ ဘယ္ driving force ကသူတို႕ကို ေမာင္းႏွင္ေနပါသလဲ၊ က်ေနာ္ ေတြးမိတာေလးေတြခ်ေရးရရင္..

a). Investor ေတြ သူတို႕ လက္ထက္မွ commit လုပ္ထားၿပီးသား ၿဖစ္ေနရင္၊ 2015 ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီ investor ေတြအတြက္ နိုင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မယ္ မတည္ၿငိမ္ မေသခ်ာတဲ့ တစ္ျခားပါတီ အစိုးရထက္ လက္ရွိအာဏာရထားၿပီး၊ သူတို႕ကိုအခြင္အေရးေပး စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ထားတဲ့ လက္ရွိ အစိုးရနဲ႕သာ ဆက္လက္သြားတာက ပို stable ျဖစ္မယ္လို႕ယူဆၾကမွာပါ။ဒါေၾကာင့္ 2015 မတိုင္မီ အစိုးရက mega project ေတြ အမ်ားႀကီး foreign investment နဲ႕ စာခ်ဳပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါမွ လက္ရွအစိုးရဟာ ျပည္သူေတြဆီကေရာ၊ ျပည္ပ investor ေတြ ဆီကပါ ေထာက္ခံမႈ ပိုမိုလာမည္ဟု ယူဆထားပံုရပါတယ္၊

b)ျဖစ္ေပၚ ခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳး ေရး ျပႆနာ၊ တိုင္းရင္းသားျပႆနာ၊ စီမံကိန္း ျပႆနာ၊ Malaysia  ျပႆနာ၊ အရွင္ ဝီရသူကိစၥ ေတြမွာ၊ အစိုးရနဲ႕ လက္႐ိွ Crony ေတြကသာ ျပည္သူ႕အသံနားေထာင္တယ္ အကူအညီေပးတယ္ လို႕ ေပၚလင္ေအာင္လုပ္သြားၿပီးေတာ့  
Daw Aung San Su Kyi ရဲ႕  policy , ပုဂၢိဳလ္ေရးခံယူခ်က္ေတြနဲ႕ NLD ရယ္, လူ႕ အခြင့္အေရး ဦးေပးၾကသူမ်ားနဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ဦီးစားေပးစဥ္းစားရမယ္ ဆိုတဲ့ အုပ္စုေတြ နဲ႔၊  တရားမဝင္ ဝင္ေရာက္လာတဲ့ လူမ်ိဳး မတူ ဘာသာ မတူတဲ့ လူအုပ္စုေတြရဲ့ လႊမ္းမိုးလာႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ကို (နည္းလမ္းက်စြာ ဝင္ေရာက္လာ ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ ဥပေဒနဲ႔အညီ ခံစားခြင့္ရၿပီး၊ ႏိုင္ငံ၏ ေကာင္းေမြ ဆိုးေမြကို တိုင္းရင္းသား အားလံုးႏွင့္ အတူတူ ခံစား ေအးခ်မ္းစြာ ေနလိုၾကေသာ နိုင္ငံသားတိုင္းရင္းသားမဟုတ္သူ ဘာသာျခားမ်ားမပါ) အမ်ိဳးသားေရးျပႆနာလို႕ ခံယူၿပီး ႏိုင္ငံေရး အရ ပရိယယ္ႂကြယ္စြာ နဲ႕အေရးတႀကီးရွင္းလင္းမွ ရေတာ့မယ့္ လို့ ခံယူထားတဲ့  အုပ္စုေတြရယ္နဲ႕ဟာ  ဆန္႕က်င္ဖက္ျဖစ္သြားနိုင္တဲ့အေပၚ weak point ရွာၿပီး ထိုးႏႇက္တာဟာ ခဲတစ္လံုးနဲ႕ စာသုံးေကာင္ထိတာထက္တဲ့ပိုလွတယ္၊ဒါေတြဟာ 2015 အတြက္ NLD vote ေလ်ာ့ေအာင္ လွပတည္႕ ကစားကြက္ေလးဘဲ၊ ဒီျပႆနာေတြ အေပၚမွာ၊ အေျခခံၿပီး ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြ အေပၚမွာ၊ တစ္ခ်ိဳ႕ အုပ္စုေတြက ဒီမိုကေရစီ ရခါ နီးမွာမွ ေနာက္ျပန္လွည္႕ေအာင္ ျပႆနာ လုပ္ေနတယ္ ထင္ၾကေသးတယ္၊ အဲလိုထင္ရင္ ခင္ဗ်ားတို႕ ေတြ ဟာ က်ဳပ္ တို႕ထက္ ပို အျမင္က်ယ္ဖို႕ လိုေနၿပီလို႕ ေျပာ ခ်င္တယ္၊ ျမန္မာ တျပည္လံုး အဂၤလိပ္ Colony ေအာက္မွာ အခြင့္အေရး ေတာင္းဆိုခြင့္ မ႐ွိဒဏ္ကို ရခိုင္ ႐ိုးမ တစ္ဘက္က ျပည္သူေတြထက္ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ေစာၿပီး ခံရတယ္၊ လြတ္လပ္ ေရးရၿပီး ေနာက္ပိုင္း မွာလဲ တျပည္လံုး ဆင္းရဲတြင္းက် အာဏာ႐ွင္ေအာက္က်သလို ရခိုင္ လဲ အတူခံခဲ့ရတယ္၊ ဘာအခြင့္အေရးမွ ေတာင္းဆိုခြင့္မရွိခဲ့ဘူး၊ ရခိုင္ေတြရဲ့ ဒုကၡက အာဏာ႐ွင္အစိုးရ ေၾကာင့္ ခံရတဲ့ ဒုကၡ တစ္ခုထဲ မဟုတ္ ဘူး၊ English colony ေခတ္ လြတ္လပ္ရၿပီး ေခတ္က ေန အဆင္းရဲဆံုး လူဦးေရ အထူထပ္ဆံုးႏိုင္ငံတစ္ခုရဲ႕  လူဦးေရအထူထပ္ဆံုး အဆင္းရဲဆံုးနဲ့ သဘာဝေဘးအႏၲရယ္ အခံရဆံုး အစိတ္အပိုင္းနဲ႕ နယ္စပ္ခ်င္းထိစပ္ေနတယ္၊ အဲဒီနယ္စပ္ဆိုတာကလဲ British ကစိတ္ႀကိုက္သတ္မွတ္ၿပီး ျမန္မာလူႀကီးေတြက တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႕ အတူတူလြတ္လပ္ေရးရဖို႕က အဓိကမို႕  လက္ခံခ့ဲတာ ျဖစ္ႏိိုင္တယ္လို႕ ယူဆ မိတယ္၊ ျမန္မာ့ သမိုင္းေရာ ၊ ရခိုင္ သမိုင္းေရာျပန္္ၾကည္႕ရင္္ ဘယ္ထိ ပိုင္ခဲ့တယ္္ ၊  ျမန္မာစစ္သူႀကီး မဟာဗႏၵဳလ ဓႏုႁဖဴကို ဘယ္ကေန ဘယ္လို စစ္ျပန္ခ်ီ ခဲ့ရတယ္ဆိုတာ ျပန္ၾကည္ရင္ ကုန္းေဘာင္ ေနာက္ဆံုး မင္းဆက္ေတြထိ ျမန္မာျပည္နယ္နမိတ္ ခန္႕မွန္းလို႕ရတယ္၊ ဒါေတြ ရခိုင္ေတြ ဘာမွေျပာပိုင္ခြင့္ မရဘဲ သမိုင္းမွာဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတာေတြ၊  လက္ရွိ မၾကာေသးခင္ကဆံုး႐ႈံးတာေျပာမယ္ဆို ႏိုင္ငံတကာခံု႐ံုးမွာ အစိုးရရဲ႕ ေက်ေက်နပ္နပ္ႀကီးအမႈ႐ႈံးရတာပါဆိုတဲ့၊ Bangladesh Prime Minister က ျမန္မာအေပၚအမႈႏိုင္တဲ့ ကိစၥကို Official Ceremony ႀကီးေတာင္လုပ္ၿပီး သူတို႕ရဲ႕ milestone တစ္ခု အျဖစ္ ဂုဏ္ယူ ခဲ့ တဲ့ ေမာင္းေတာ္ႃမို႕နယ္ အလယ္သံ ေက်ာ္ ကမ္းေျခ ေရႇ႕ ပင္လယ္ထဲက အုန္းကြ်န္း အပါအဝင္ ကမ္းလြန္ေျမေတြဟာ ျပန္ရဖိုု႕မလြယ္္ကူေတာ့တဲ့ ရခိုင္ေတြ ဘာမွ ေျပာခြင့္မရခဲ့တဲ့ မ်က္ေမွာက္ဆံုး႐ႈံးမႈေတြပါ၊ ကြ်န္ေတာ္ ရခိုင္မွာ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့  ကာလ ေတာက္ေလ်ာက္ 1994 ထိေပါ့ ၊ က်ေနာ္ သိသေလာက္ ေခတ္ အဆက္ဆက္ စစ္ေတြ, ရေသ့ေတာင္, အလယ္သံေက်ာ္ ကမ္းေျခ တစ္ ေလ်ာက္  ပင္လယ္ျဖတ္ၿပီး တစ္ေန႕ခရီီးနဲ႕ျဖစ္ေစ၊ ေမာင္းေတာနယ္စပ္ကတစ္ဆင့္ ျဖစ္ေစ တရားမဝင္ ေမွာင္ခို ဘဲေျပာေျပာ၊ တရားဝင္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးေခတ္မွာပါ အမ်ားဆံုးထြက္္သြားတာက အေျခခံစားေသာက္ကုန္ ျဖစ္တ့ဲ၊ ဆန္၊ င႐ုတ္၊ၾကသြန္၊ ပုဇြန္က်ား၊ ၾကက္ဥ, ကြဲၽႏြား၊မုန္႕ထုပ္မ်ိဳးစံုနဲ႕၊ တစ္ျခားလိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႕ အတူ၊ ေန႕တစ္တူဝ ပို႕ကုန္အျဖစ္နဲ႕႕ ပို႕ေဆာင္ေနခဲ့ၿပီး၊ Bangladesh ဘက္က ဆိုလ်င္ C5 ေခၚ Noriday(spelling မွားႏိုင္ပါသည္၊) ေခၚ တားေဆး, ေပါင္ဒါ, ဇြန္ပလြန္ေျခာက္, Milo , Overtine, Horlick, တစ္ျခား ၊ ဝင္ပါသည္၊  ေဆးတစ္ခ်ိဳ႕နဲ႕ US ေဒၚလာ၊ 999 ေရႊေခ်ာင္း

 လိုဟာမ်ိဳးကိုမူ Banglades ဘက္မွ ကုန္သည္ မ်ားက ယံုၾကည္ေသာ ရခိုင္လူမ်ိဳး ေမွာင္ခိုသမားမ်ားႏွင့္ ျမန္မာဘက္အျခမ္းတြင္ေရာက္႐ွိေနထိုင္ေသာ ရခိုင္ျပည္ေန ရန္ကုန္ႃမိဳ႕ေန သူတို႕လူမ်ိဳး အဆက္အသြယ္ မ်ားျဖင့္သာ လုပ္ကိုင္ၾကျခင္း မ်ားၾကပါသည္၊ အခ်ဳပ္ေျပာရမည္ ဆိုေသာ္၊ စစ္တေကာင္နယ္သား လူေျမာက္ျမားစြာကို     ျမန္မာျပည္ဖက္က ဆန္ဆီဆားျဖင့္ ေကြၽးေမြးထားသည္ဆိုက ေျပာ၍ရေပမည္၊ အုန္းကြၽန္းအား အပိုင္ရ၍၊ PM ကစ အလြန္ေပ်ာ္ရသည္ရွိေသာ္၊ , တခ်ိန္က ရခိုင္၊ ျမန္မာတို႕ ပိုင္ဆိုင္ အုပ္စိုးႏိုင္ခဲ့ေသာ စစ္တေကာင္းနယ္တြင္ ယေန႔ပိုင္ဆိုင္ေနထိုင္ၾကကုန္ေသာ လက္ရွိ ဘဂၤလီ စစ္တစ္ေကာင္းသားတို႕ ဆီက လူလႈိင္းျဖင့္ ႏွစ္အဆက္ဆက္ ဝင္ေရာက္ လာတဲ့ သူ႕ေဆြမ်ဳိးေတြကသာ လယ္ယာသီးႏွံ၊ သားငါးပုဇြန္ ေပါႂကြယ္ေသာ ေမယု ျမစ္ဝွမ္းအား (ေမာင္းေတာ, ဘူးသီးေတာင္, ရေသ့ေတာင္နယ္) ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ခ်ယ္လွယ္ခြင့္ ရခဲ့လ်င္ မည္မ်ႇ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္း ျဖစ္ ၾကမည္လဲ ဆိုသည္ မခန္႕မွန္း မိပါ၊ လက္ရွိအစိုးရေရာ ေနာင္တက္မည္႕ အစိုးရ မ်ားပါ ျမန္မာျပည္၏ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္ေသာ ရခိုင္ေျမတစ္လက္မမ်ွ အဆံုး႐ႈံးမခံဟု မည္သူက အာမဝင္ခံပါမည္နည္း၊ မည္သူ assure လုပ္နိုင္ပါမည္နည္း၊ သမိုင္းအရၾကည္႕ေသာ္ အဂၤလိပ္လည္း လုပ္စား သြားသည္၊ ဦးႏုႏွင့္ ဖဆပလ ဦးမ်ိဳးခ်စ္မ်ားလည္း လုပ္စားသြားသည္၊ ဆို႐ွယ္လစ္ေခတ္၊ စစ္အစိုးရေခတ္တြင္လည္း ဝန္ထမ္းစံုက လုပ္စားသြားသည္၊ ယခုလည္း မေသခ်ာ ေနာင္အတြက္ လည္း မေရ ရာ ဘဝ တြင္၊ လက္ရိွရလာသည္႕ အခြင့္အေရးျဖစ္သည့္ ေအာ္ ငိုခြင့္၊ facebook ေတြေပၚက comment ေတြေပၚက ေအာ္ဆဲခြင့္ေတြ ရလာသည္႕ေခတ္တြင္၊ ရခိုင္ေတြ ယခုေခတ္က်မွ အားလံုးေသာျမန္မာျပည္သားသိေစဖို႕ စာနာဖို႕၊ အေနာက္ဖက္ အႏၲရာယ္ကို အတူတူကာကြြယ္ေပးဖို႕ အေရးႀကီးေနၿပီဆိုတာကို ေအာ္ေျပာ ေအာ္ငို လုပ္ေနၾကတာ ကို၊ Democratization လုပ္ေနခ်ိန္မွာ ေႏွာင့္႐ွက္ရသလား ႐ုပ္႐ွင္ကား ဇါတ္ျမင့္ေနခ်ိန္မွာ ကေလးက ငိုလွခ်ည္လားလို႕၊ မသိတတ္ခ်င္းဆိုးလွခ်ည္ရဲ႕လို႕အျပစ္မတင္ထိုက္ဘူး၊ က်ေနာ္တို႕ အပူေတြဟာ ရမ္းၿဗဲ မသီတာေထြး ကိစၥမွ စတယ္ထင္ ရင္၊ အမွားႀကီးမွားတာပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္၊ 

က်ေနာ္တို႕ရဲ႕အပူေတြဟာ လြတ္လပ္ေရးမရခင္ က်ေနာ္တို႕ အဖိုးအဖြားလက္ထက္ထဲကပါ၊ မူဂ်ာဟစ္ေတြေသာင္းက်န္းတဲ့လက္ထက္မွာလဲ အႀကီးအက်ယ္ပူခဲ့ရပါတယ္၊ 1992 ေရြးေကာက္ပြဲမွာလဲ ဘူးသီးေတာင္ ,ေမာင္းေတာတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ႐ႈံးရံုတြင္မက ရခိုင္ျပည္ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြမွာ ပါ အမတ္ ၂ ႏွစ္ေနရာမွာ တစ္ေနရာကို မဲ ခုႏွစ္ရာေက်ာ္နဲ႕  ဘာသာျခား လူမ်ိဳးျခား ဧည္သည္ ပါတီဆီ မွာ႐ႈံးခဲ့ရတယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕က ေျပာ လိမ့္ မယ္ ကမန္ပါတီႏိုင္တာပါလို႕၊ ကက်ေနာ္္နားလည္တာက၊ ဟိုးေရွးေရွးက ကမန္ရုပ္ေတြက ပထမေတာ့ ဘာသာပဲတူတာ ခုေတာ့႐ုပ္စြတ္ ခြဲကို မရေေတာ့ဘူး (မွတ္ပံုအရကမန္ကိုေျပာတာ၊ မူရင္းေတြမေျပာ လိုဘူး။)   

ထူးျခားတာက မူရင္း ဘာဘာ တို႕ရဲ႕ ပါတီီ ကိုယ္စားလွယ္ကို၊ ဥပေဒ ေဖ်ာက္ဖ်က္ မႈနဲဲ႕ ကပ္ၿပီး ဆြဲထဲ့လိုက္ ေတာ့ ဘာဘာ တျဖစ္လဲဆီ မဲဲစုုေရာက္သြားတာေပါ့၊ (႐ုပ္ေျပာင္း႐ုပ္လႊဲေတာ္လိုက္ၾကတာ - ဘဂၤလီ လဲ ဒီမ်က္ႏွာ , ႐ိုင္ဟင္ဂ်ာလဲ ဒီမ်က္ႏွာ, ကမန္ဆိုလဲ ဒီမ်က္ႏွာ ကေပၚလာျပန္ေရာ, ရန္ကုန္နဲ႕ ျမန္မာျပည္တလႊားေျခဆံ႕ေရာက္ေတာ့ မသိတဲ့လူေတြနဲ႕ေတြ႕ရင္  ရခိုင္လူမ်ိဳးမူဆလင္ေျပာလိုေျပာရဲ႕၊ ျပည္မမွာေနၾကတဲ့ ဘိုးေတာ္ဘုရားေခတ္ေလာက္ကထဲကေရာက္ေနပါတဲ့ဆိုတဲ့၊ သူတို႕နဲ႕ဘာသာတူလူမ်ိဳး နဲ႕ အတူတူဝင္ေအာင္းၿပီးေရာတဲ့လူကေရာသြားၾကရဲ႕, ျမန္မာ passport ကိုင္ၿပီးျဖစ္ျဖစ္ , ျမန္မာျပည္ကျဖစ္ေစ Bangladesh က ျဖစ္ေစ ေလွနဲ႕ခိုးသြားတဲ့ သူတို႕ရဲ႕ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္ေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္ Thai,Malaysia ဖက္ေရာက္သြားရင္၊ ေနထိုင္ မယ့္ Status တစ္ခုရေအာင္၊ ဒါမွမဟုတ္ America တို႕၊ Australia တို႕၊ Canada တို႕မ်ား refugee အေနနဲ႕ဝင္ခြင့္ရမလားဆိုးၿပီး Rohinga refugee ဆိုၿပီး ႐ုပ္ေျပာင္းလိုက္ၾကျပန္ပါေရာ ေတာ္ၾကပံုမ်ား)၊ ,အဲဒီေတာ့ 1992 ထဲက ရခိုင္ျပည္နယ္ၿမိဳ႔ေတာ္ စစ္ေတြမွာ လူမ်ိဳးျခားေတြ ဘယ္ေလာက္ရာခိုင္ႏွန္းရွိေနၿပီးဆိုတာ ခင္ဗ်ားတို႕နားလည္လာရင္, Democratization, Globalization တို႕ liberalization, Human right တို႕ တကယ္ရလာမဲ့ အေျခအေန ျမည္္မာျပည္ မရေသး မေသခ်ာေသး၊ လက္္ရွိအစိုးရရဲ႕ေပၚလစီကလဲ၊ ဘာမွန္းမသိ၊ ပြင့္လင္းခ်င္တဲ့အခ်ိန္္လင္း မလင္းရွင္တဲ ့အခါမလင္း၊ ဖြြဲ႕စည္းပံုျပင္ေရး မျပင္ေရး၊ စီီမံကိန္းေတြြ ေပးေရးမေပးေရး၊ ရပ္္ေရးမရပ္ေရး၊Check & Balance ေတြ နဲ႕အလုပ္႐ႈပ္ေနခ်ိန္ မွာ၊ ရခိုင္ျပည္မွာ တစ္ျခားတိုင္းရင္္းသား ျပည္္နယ္စပ္္ ေတြ လိိုု ေတာ္္လွန္သမားေတြအတြက္ ခိုေအာင္္းလို႕ေျခကုပ္ယူလိုု႕ ေကာင္းတဲ့ နယ္စပ္လဲမဟုတ္တဲ့ အျပင္ ကို႔ကိုယ္ပါ ဝါးႃမိဳ သြားမယ့္ အေရးနဲ႕ ႄကံဳေနရတဲ့ အတြက္၊ က်ေနာ္တို႕ အာေခါင္ကြဲ ေအာင္ေအာ္ေန ငိုေနရတဲ့ အသံေတြကို နားလည္ ေပးႏိုင္ထင္မိပါတယ္၊ online ေပၚမွာ အျပန္ အလွန္ ဆဲဆိုေနၾကတာကေတာ့၊ နံမည္လိမ္ေတြ နဲ႕ခ်ည္းပဲမို႕၊ သူ႕လူ ကိုယ္ ဖက္သား၊ ကိုယ္႕လူ သူ႕ဖက္သားလဲ ျဖစ္ႏိုင္တာအျပင္၊ ေဘးတီးေပးသူ ကိုယ့္စိတ္ကို မထိမ္းသိမ္းႏိုင္သူ မ်ားသာျဖစ္၍ တိုင္းျပည္အေရးအတြက္ ဤ online ေပၚက အျပန္အလွန္ဆဲဆိုခ်က္မ်ားအား ထည္႕ေျပာ ဂ႐ုစိုက္စရာ မ႐ွိပါ။ ဝမ္းနည္းစရာတစ္ခု 1992 ခု ေ႐ြးေကာက္ ပြဲမွ ရခိုင္တို႕ သင္ခန္းစာ နဲ႕ အနာဂါတ္ အႏၲရာယ္ကို မီးေမာင္းထိုးျပေသာ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခု ေျပာျပခ်င္ပါသည္၊  ရခိုင္ျပည္ရဲ႕ႃမိဳ႕ေတာ္ က ရခိုင္ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုတာ က်ေနာ္တို႕ႃမိဳ႔ ရဲ့ ႃမို႕မ်က္ႏႇာဖံုးလူႀကီးတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့၊ အမ်ားေလးစားတဲ့ retired Session Judge တစ္ေယာက္ ျဖစ္သူ ဦးေမာင္သာဇံ ျဖစ္ပါတယ္ ယခုလက္႐ွိ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီး ဦးေဇာ္ေအးေမာင္ရဲ႕အဖိုးအရင္းလဲျဖစ္ပါတယ္၊ရခိုင္ေတြ အတြက္အလြန္ႀကီးမားတဲ့သင္ခန္းစာတစ္ခုပါ၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕မဲအျပည္႕အဝ ေထာက္ခံမႈရရဲ႕နဲ႕ ဒီ တစ္ဖြဲဖြဲဝင္ေရာက္ၿပီး နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႕ရယူထားတဲ့ မွတ္ပံုတင္ေတြေၾကာင့္ရယ္၊ ပြားလိုက္ေမးြလိုက္ၾကတဲ့ တိုးပြါးေရးစီမံကိန္းေတြေၾကာင့္ မဲေပးပိုင္ခြင့္လူဦီးေရ မတရားတိုးပြားလာသူေတြရဲ႕ မဲအင္အားေၾကာင့္ 1992 ေ႐ြးေကာက္မႇာ မဲ ခုႏွစ္ရာေက်ာ္နဲ႕ကပ္႐ႈံးခဲ့ရပါတယ္၊ ႏိုင္သြားတဲ့အမတ္နဲ႕ပါတီဆိုတာ ဆိုတာ၊ ရခိုင္ လူမႈ အဖြဲ႕စည္းမ်ားႏွင့္ လံုးဝဆက္ႏြယ္ပတ္သက္မႈမ႐ွိခဲ႕ ပါ၊ လူမႈေရးလႈပ္႐ွားမႈေတြမွာ ေရာေႏွာ မ႐ိွခဲ့ေသာ ဤကဲ့သို႕ေသာ ရခိုင္ေတြ ဃဂနဏမသိေသာ လြတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္က၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးအတြက္

ကိုယ္စားျပဳလုပ္ေဆာင္ေပးနိဳင္မည္ဟု မည္သည္႕ရခိုင္မ်ားကယံုၾကည္မည္နည္း။  ရခိုင္ျပည္ရဲ႕ဦးစီးဦးေဆာင္ အရည္အခ်င္း ႐ႇိတဲ့လူေတာ္ေတြ၊ အနာဂါတ္ Democracy စနစ္ ေအာက္က ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ အရည္အခ်င္းေၾကာင့္မဟုတ္ပဲ  ၿခံစည္းရိုးေပါက္ေနတာေၾကာင့္ ပိုၿပီးပိုၿပီး အ႐ႈးံနဲ႕ရင္ဆိုင္ခဲ့ရရင္၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းအစပါပဲ၊ ဒါဟာျမန္မာလူမ်ိဳးနဲ႕ဘာသာကြယ္ျခင္းရဲ႕အစလည္းျဖစ္ပါလိမ့္မယ္၊ 

မွတ္ခ်က္။  " လာေရာက္ အားေပးသူ မိတ္ေဆြ အေပါင္းအား ပန္ၾကားအပ္ပါသည္ခင္ဗ်ား  "

မိမိအျမင္ မိမိအေတြးမ်ား ေတြးမိရာရာေတြးျခင္းျဖစ္၍ အမွားမ်ား၊ အျမင္မတူျခင္းမ်ား႐ွိက သီးခံ comment ေပး ျပန္ေဆြးေႏြးႏိုင္ ပါသည္။

တိုင္းျပည္ ေရာင္းစားခံရတာလား အေပါင္ခံရတာလား၊

တိုင္းျပည္ ေရာင္းစားခံရတာလား အေပါင္ခံရတာလား၊

ေျမဧရိယာနဲ႕ လူဦးေရ ေရးခ်ိဳး အင္မတန္ ေကာင္းမြန္သင့္ေတာ္ျပီး၊ အာဖရိကလို, ယခင္ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုလို Ratio က ေကာင္းပါရဲ႕၊ သဲကႏၲာရလို၊ ေရခဲျပင္လို အသံုးျပဳမရတဲ့ေနရာတြယ္နည္းပါးၿပီး၊ေျမ ေနရာတိုင္းလိုတန္းဖိုးရွိတဲ့ ရာသီဥမ်ွတတဲ့ ျမန္မာတို႕ရဲ႕ ေျမကို ကိုယ္လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္းေတာင္ ရသမ်ႇ ပိုင္ထားမယ္ဆိုႃပီး စက္မႈလုပ္ငန္း႐ွင္နဲ႕လယ္သမား၊ တပ္မေတာ္နဲ႕လယ္သမား၊ ျပည္သူေတြနဲ႕ကုပၼဏီ ၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူ နဲ႕ျပည္သူ ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ /လုမႈေတြ ျဖစ္ေနရတာဟာ rule of law ေၾကာင့္လား၊ အစိုးရရဲ႕အလြယ္လုပ္တဲ့ ေပၚလဆီေတြေၾကာင့္လား ေျမမရွားတဲ့အရပ္မွာ ေျမလုေနၾကရတာ၊ ဒါေပမဲ့ ဒါကေတာ္ေသးတယ္ေျပာရမယ္၊ က်ေနာ္တို႕ဆီမွာက ေျမပါ ေလပါ၊ တိုင္းရင္းသားပါ ႏိုင္ငံသားပါ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ပါေတာင္းေနတဲ့လူေတြ က်ေနာ္တို႕ေတာင္ မရေသးတဲ့ အခြင့္အေရး ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ၊ ဂ်ပန္ေတြကလဲ က်ေနာ္တို႕ေျမေတြဝယ္  ခ်င္ၾကတယ္ ျမတ္မွာသိလို႕၊ Singaporean ေတြဆိုေျပာမေနနဲ႕  အေခါက္ေခါက္ေရာက္ၿပီးၿပီ၊ Taiwan , Hongkonger ေတြလဲ မေလ်ာ့ဘူး၊ ဥပေဒကေတာ့ ခြင့္မႁပဳဘူးေျပာတာဘဲ၊ က်ေနာ္မွာမ်ားတိုင္းရင္းသားသာေျပာတယ္ တဲပါတဲ့ၿခံေလးေတာင္ ဝယ္ဖို႕ခက္ေနၿပီ။ Special economic development zone  တို႕ , Industrial City တို႕, အတြက္ ဆို္ၿပီး ခ႐ိုနီေတြ ယူလိုက္ၾကတဲ့ ေျမကြက္ေတြ၊ စစ္အစိုးေခတ္ မွာ လဲ ၿမိဳ႕သစ္တကာ ၿမိဳ႕သစ္ေတြတည္ ၿပီး ယူလိုက္ ေပးလိုက္ၾကတဲ့ေျမႀကီးေတြ၊ ရာဘာၿခံစိုက္မယ္၊ ေကာ္ဖီစိုက္မယ္၊ ေရနက္စပါးစိုက္မယ္ ဆိုလား ေရတိမ္စပါးဆိုလား ဆိုၿပီးယူလိုက္ၾကတာေတြ ၊ ေဟာ ေတာေတြေတာင္ေတြ ၾကည္႕ျပန္ေတာ့ ေရာင္းရသမ်ွ လိုင္စင္နဲ႕ေရာင္မယ္ေဟ့ လုပ္လိုက္ၾကတာ နယ္စပ္ေစ်းကြက္ မွာေအာက္ေစ်းန႕တစ္မ်ိဳး၊ စကာၤပူ မေလးရွား ပြဲစားဆီ ေအာက္ေစ်းနဲ႕တစ္မ်ိဳး နဲ႕၊ မီးမလာ Gas အလ်ံပယ္ထြက္တဲ့  တိုင္းျပည္မွာ ဂတ္မေပါလို႕၊ ထင္းေတြ မီးေသြး သံုးမယ္ ဆို ၿပီး ခုတ္လိုက္ၾကတာ ေတာေတာင္ေတြလဲ Botah ေတြ ေရႊေဂါင္းေျပာင္ေတြျဖစ္ေနၾကၿပီ။ တခ်ိဳ႕ ျပည္တြင္းျပည္ပ လိုင္စင္နဲ႕ သိုက္တူး သမားေတြကလဲ ကခ်င္ျပည္နယ္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ မႏၲေလးတိုင္း တိုင္းနဲ႕ျပည္နယ္ မက်န္ တူးလိုက္ၾကတာ ေတာင္ေတြကုန္ေတာေတြၿပံဳးလို႕ ခ်ိဳင္႕ႀကီးေတြေတာင္ ျဖစ္ေနၿပီဆိုဘဲ၊ ေဟာ ေရထဲ ဆင္းၾကည္႔ ဦးမလား ဖမ္းလိုက္ၾကတဲ့ သားငါးပုဇြန္ စားလို႕ရတာအကုန္ဘဲ ကိုယ္စားဖို႕မဟုတ္ဘူး သူမ်ားႏိုင္ငံသားေတြအတြက္တဲ့၊ ကိုယ္က ပိုက္ဆံပဲလိုတာေလ၊ ယူနီေဖါင္းေတြေဟာင္းေနၿပီ အသစ္ဝယ္ရေတာ့မယ္လို႕လားဲ့၊ ဒီေလာက္ေရာင္းစားထားတဲ့ ပိုက္ဆံေတြ ဘယ္ေရာက္သြားလဲ ၊အခြန္ ဟုတ္တိပတ္တိ မရလို႕လား၊ ေငြပံု,ေရႊပံု , စိန္ပံု, အိမ္ပံု, ေျမပံုေပၚမွာဘဲ လူတစ္စု က တက္ထိုင္ေနၾကလို႕လား၊ ဘာျဖစ္လို႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆင္းရဲသြားရတာလဲ၊ဆင္းရဲေနမယ့္အတူတူဘာမွမေရာင္းစားပဲ ၊ရွိတာေလးနဲ့႕ထိုင္စားေနတာကမွ ကို႕ဆီမွာ ေပါေပါေလာက်န္အံုးမယ္၊ အခုေတာ့ ပစၥည္းလဲကုန္ လူလဲဆင္းရဲရပါပေကာလား၊   ေဟာ  အခုလဲ ျပဳျပင္ေျပာင္လဲေရးအစိုးရက ေခၚလာျပန္ၿပီတဲ့ လာျပန္ၿပီ၊ ႏိုင္ငံျခားက investor ေတြက ျမန္မာျပည္ကို ေစတနာဗလပြ ေတြနဲ႕ တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ဖို႕ေျမကြက္ႀကီးေတြ ႏွစ္ ခုႏွစ္ဆယ္ ႐ွစ္ဆယ္ least ေတြနဲ႕ေပးရမွာတဲ့၊ ရိပြန္ေတြက Dollar billion နဲ႕ ခ်ီတဲ့ အေႂကြးေတြေတာင္ ေလ်ာ္ျပစ္တယ္ဆိုေတာ့၊ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ သူတို႕အတြက္ ဝင္စရာရွိလဲ မသိဘူး။

Singapore မွာ ေျမႀကီး႐ွားပါးတဲ့အတြက္  Foreign Investor ေတြကို industrial/commercial land ေတြ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးရာမွာ lease term ဟာ 3years ကေန 60years cap ထိရွိပါတယ္၊ အခု recent year ေတြမွာ JTC ကေန lease လုပ္တာမွာ၊ 30years cap ေတြ lease ခ်ေပးတာမ်ားလာတယ္၊ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ property market ရဲ႕ေစ်းေတြက recent years ေတြမွာ အရမ္းတက္လာတာမ်ားလာေတာ့၊ ႏွစ္ရွည္ငွားရင္ ငွားစားတဲ့သူ မွာ အရမ္းနစ္နာပါတယ္၊ ေျမငွားၿပီးလုပ္စားတဲ့လူကပို အက်ိဳးအျမတ္ရသြားပါတယ္၊

ေဟာ အခုတစ္ေလာ နိုင္ငံတကာ စီးပြားေရး သတင္း စာမ်က္ႏွာ ေတြမွာ ေတြ႕ေတြ႕လာရတယ္၊ Dala Bridges ေတြနဲ႕ Dala Mega Industrial Zone အတြက္ Korean Investor ေတြကို ေပးတယ္ ဆိုတဲ့သတင္းေတြ၊ ဂ်ပန္ေတြေတာ့ ဘယ္ project ႀကီးေပးလိုက္ၿပီ ၾကားေနရတယ္၊ေျမငွားတဲ့အဆင့္သာ႐ိွၿပီး ေပၚထြက္လာမယ့္ infrastructure ေတြဆိုတာ ့ကို႕ လူ Manage လုပ္ပိုင္ခြင့္တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း၊ ဒါမွမဟုတ္ ေရရွည္မွာ ကို႕လူေတြ မိမိတို႕ဖါသာ Manage လုပ္လို႕ ရႏိုင္ေအာင္ အေတြ႕အႀကံဳယူႏိုင္မယ္ Level မိ်ဳးေတြမွာ လုပ္ခြင့္ရဖို႕ အာမခံခ်က္ေတြမ႐ိွဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒီ infrastructure ေတြ႐ိွလာတာဟာ အိပ္စိုက္ပိုက္မကုန္ဘဲ ေျမငွားခသာရၿပီး construction stage နဲ႕ operation stage ,management stage မွာ blue color level , lower white color level ေလာက္သာ Job creation job vacancy ႐ိွမယ့္ ဟာမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ့္တိုင္းျပည္အတြက္ အငွားစရိတ္ရတဲ့ ႏိုုင္ငံျခားမသြားပဲ ကိုယ့္ႏိုင္ငံထဲတြင္ ကြၽန္လုပ္ခြင့္ရမည္႕Landmark building တစ္ခုပဲျဖစ္လာလိမ္မယ္လို႕ ထင္ျမင္ယူဆမိပါတယ္။

႐ိုး႐ိုးေလးဘဲ စဥ္းစား ၾကည္႕ရင္ ဟိုးတံုးက တိုင္းျပည္ေတြမွာ အားကိုးရာရဖို႕၊ ကိုယ္တိုင္းျပည္ မသိမ္းပိုက္ အႏၲရာယ္ မက် ဖို႕၊ သမီးကၫွာတို႕, လက္ေဆာင္ဘဏၭာတို႕ သြားဆက္သက္ရတယ္၊  ဒါမွမဟုတ္ ေငြရွင္ေတြက အေႂကြးမဆပ္ ႏိုင္တဲ့သူရဲ႕သမီးကို သိမ္းပိုက္ၾကတယ္၊ ခုေခတ္ မွာ အေႂကြး Billion ကို ဦးေအာင္မင္း သြားၫႇိ အေျပာေကာင္းလို႕ ေလ်ာ္ေပးလိုက္ တယ္ ဆိုၿပီး Singapore transition platform ရဲ႕ panel discussion မွာ ေျပာခဲ့တာဟာ ရီစရာ အရမ္း ေကာင္းေနတယ္၊ က်ေနာ္က ေတာ့ ေခတ္ ေဟာင္း ေခတ္ သစ္ ကိုလိုနီ လုပ္နည္း ႏွစ္ခုၾကား ယွဥ္ စဥ္းစားၾကည္႕ၿပီး ေနာက္တစ္ခါ ျမန္မာျပည္ႀကီး ေခတ္သစ္ကိုလိုနီကြၽန္ မျဖစ္ဖို႕ ဆုေတာင္းေနမိတယ္၊

အေႂကြးေတြေလ်ာ္ေပးဖို႕ တိုင္းျပည္က ဘာေတြျပန္ေပးခဲ့ရသလဲ၊ က်ဳပ္တို႕ဘာမွ မသိလိုက္တဲ့ က်ဳပ္တို႕တိုင္းျပည္ ကတင္ေနတဲ့ ေႂကြးရွင္ ၿမီရွင္ ေက်းဇူးရွင္ေတြက အေႂကြးေလ်ာ္ၿပီး ေနာက္တစ္ခါ အိပ္စိုက္ကူညီတာေတာ့မျဖစ္နိုင္ဘူး၊ အေႂကြးအျပင္ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ဆေလာက္ရမည္႕ မက္လံုး မ်ိဳးေတြ ရထားလို႕သာ ဒီေကာင္ေတြ ျပန္လုပ္တာ၊ က်ေနာ္  Singapore မွာ ကိုးရီးယား၊ ဂ်ပန္၊ အႁဖဴ၊ ျပည္ႀကီး တစ္႐ုတ္၊ Singapore တစ္ရုတ္ ပိုင္ ကုပၼဏီ ေတြ နဲ႕ လုပ္ခဲ့ရတဲ့ အေတြ႕အႀကံဳ အရ၊ ဘယ္လူမ်ိဳး စီးပြါးေရးသမားမွ အက်ိဳးအျမတ္ ေမ်ာ္လင့္ခ်က္ မ႐ွိဘဲ အလကား ေလ်ာ္ေပးတယ္ ေစတနာနဲ့႕ ေပးတယ္ ဆိုတာ မႀကံဳဖူးဘူး၊  ေတြးရင္းေတြးရင္းက်ေနာ္တို႕ တိုင္းျပည္က ဘယ္ေလာက္ေတာင္ သူမ်ားကို ေကြ်းေမြးထားရၿပီလဲ၊ ဒီလို တိုင္းျပည္ရဲ႕ properties ေတြကို  sacrifice လုပ္ရတာဟာ အနာဂါတ္ ျပည္သူေတြေကာင္းစားဖို႕ ခ်မ္းသာဖို႕ ဆိုရင္ေတာ့ ဝမ္းသာရပါသည္၊ ေခတ္အဆက္ အစိုးရေတြ လုပ္ခဲ့ သလို အစိုးရနဲ႕ အေပါင္းအပါေတြ (အမွန္ကေတာ့ အခုလူေတြလဲ အယင္လက္ထက္က အေပါင္းအပါေတြပါဘဲ၊)အုပ္ခ်ဳပ္ရ ေခ်ာင္ လြယ္ဖို႕၊ ႏိုင္ငံတကာဇါတ္ခံုမွာ အခင္းအက်င္း ေကာင္းေအာင္ ထိုးေကြ်းတာမိ်ဳး ဆိုရင္ေတာ့ တို႕ေတြ ဆင္းရဲတြင္း ပိုနက္မွာသာမက၊ ေခတ္သစ္ကြ်န္ ဘဝ ေရာက္ၾကရလိမ့္မယ္လို႕ ထင္ျမင္မိပါသည္။

မွတ္ခ်က္။  " လာေရာက္ အားေပးသူ မိတ္ေဆြ အေပါင္းအား ပန္ၾကားအပ္ပါသည္ခင္ဗ်ား  "

မိမိအျမင္ မိမိအေတြးမ်ား ေတြးမိရာရာေတြးျခင္းျဖစ္၍ အမွားမ်ား၊ အျမင္မတူျခင္းမ်ား႐ွိက သီးခံ comment ေပး ျပန္ေဆြးေႏြးႏိုင္ ပါသည္။

ဒါလားဟဲ့ Democratization or ျပည္သူေတြ ပိုက္ဆံ ကုန္မည္႕ Transition

.ျပည္သူေတြ ႐ွား႐ွားပါးပါး လစဥ္ဝင္ေငြေတြကို ျပည္ပ လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြဆီ ျပန္ေပး႐မည္႕ Telephone operation license, telecommunication license ေတြလို ဟာေတြ, ပင္လယ္ကူးဆိပ္ကမ္းလုပ္ငန္းေတြ ေလဆိပ္ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြလို infrastructure ေတြကို CEO တို႕, Director Board တို႕ ,Advisory panels  တို႕ Top management staff တို႕လို ေနရာမ်ိဳးေတြမွာ၊ ႏိုင္ငံတကာ Job market အေတြ႕အႄကံဳ႐ိွတဲ့ CEO တို႕ Director တို႕ကို ေစ်းကြက္လစာေပးၿပီး management လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးကာ authority လို, corporation လို မ်ိဳးနဲ႕ management လုပ္သြားတာမ်ိဳးက ေရရွည္မွ တိုင္းျပည္အက်ိဳးအတြက္ ပိုေကာင္းမည္ဟု ထင္ျမင္မိပါသည္။ အခုလက္႐ိွ အစိုးရ ႐ဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတာ္ေတာ္မ်ားဟာ phone ေစ်းက်ေအာင္ လုပ္ျပမယ္ ဆိုၿပီး foreign investor ေတြကို operation လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးတာဟာ ကိုယ္ႏိုင္ငံနဲ႕ ကိုယ္ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ အခုအခ်ိန္မွာ မ႐ွိမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ မဟုတ္ပဲ ေငြကုန္ေပါက္သာ ျဖစ္မယ္လို႕ယူဆမိပါတယ္၊ Car ေတြေစ်းက်ေအာင္ ဆိုၿပီး သြင္းခြင့္ ေပးတာမွာလည္း, လမ္းေတြ,traffic flowရယ္,ေဒသအလိုက္ traffic volume ရယ္ parking capacity ေတြ car စီးနိုင္မယ့္လူဦးေရနဲ႕ေဒသ အလိုက္ လူေနမႈအဆင့္အတန္းကိုယ္ ထဲ့စဥ္းစားၿပီးမွ၊ေဒသအလိုက္ ကား အမ်ိဳးအစားအလိုက္ လူဦးေရနဲ႕ကား အခ်ိဳးအစား လိုအပ္ခ်က္နဲ႕သြင္းသင့္တဲ့အေရအတြက္ကို ေနာက္ထပ္ timeline နဲ႕အတူ sector အသီးသီးက  develop လုပ္လာမဲ့ environment နဲ႕ညီေအာင္ ကြၽမ္းက်င္သူေတြနဲ႕ consult လုပ္ survey လုပ္ၿပီးမွ policy ခ်မွတ္သင့္ပါတယ္၊

ငယ္ငယ္က ၾကည္႕ဖူးတဲ့ 1first class ရုပ္ရွင္ကို သတိရမိပါတယ္၊ သူေဌး ဆီကရုပ္ရွင္လက္မွတ္ ရတဲ့ မိသားစုက ေလာေလာ လတ္လတ္ ေတာ့သိပ္ေပ်ာ္ၾကရတာေပါ့၊

က်ေတာ္တို႔ရဲ႕ လက္ရိွအစိုးရက က်ေနာ္တို႕ အတြက္ ရုပ္ရွင္လက္မွတ္ေတြေပးၿပီး၊ 2015 အတြက္မဲႄကိဳဝယ္ေနသလား၊ ထင္ရေလာက္ေအာင္ ကားပါမစ္ေတြေပး၊ဖုန္းေတြကို လူတန္းမေရြးကိုင္နိုင္ေအာင္ ေျပာၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ႕ infrastructure တစ္ခုကိုယ္ နည္းဥပေဒေတြအဆင့္သင့္မရွိခင္ သူမ်ားလက္ထဲ ကို ေပး ၊

consumer right ေတြကာကြယ္ဖို႕ နည္းဥပေဒေတြေကာအဆင္သင့္ျဖစ္ပါၿပီေလာ၊ ႐ွိခဲ့ရင္လဲ  ရွိတဲ့ဟာက တကယ္ထိေရာက္ စြာ အသံုခ် ႏိုင္ ၿပီး ေခတ္နဲ႔ အညီ လိုအပ္ခ်က္နဲ႕ အညီ ျပတမ္းထားတာမ်ိဳး အဆင္ သင့္ျဖစ္ေနၿပီလား ? GSM ဖုန္းေတြ အငွားနဲ႕ ၁၅ သိန္း ခ်ေပးတုန္းက term&condition က subscription and monthly bill စနစ္နဲ႕ ေငြေပးေခ်စနစ္ပါ၊ ယခု top-up Sim card  စနစ္ေတြ ေပၚလာတဲ့ အခ်ိန္က်ေတာ့ GSM phone ေတြကို ေရာ consumer ႀကိဳက္သည္ မႀကိဳက္ သည္ မသိ၊ top-up စနစ္ ေျပာင္းလိုက္ တယ္, ဒါဟာ အသံုးႁပဳသူအတြက္ ဝန္ေဆာင္စနစ္ degrade လုပ္ခံရတာျဖစ္တယ္၊ Government operator လုပ္ေနစဥ္မွာေတာင္ ဒီသံုးစြဲသူအခြင့္အေရးကိုယ္ protection မ႐ိွရင္၊ third parties ေတြက လုပ္လာတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ဘယ္ authority, institution ေတြက  consumer အခြင့္အေရး ကို ဘယ္နည္း ဥပေဒေတြနဲ႕ ထီမ္းေက်ာင္းထား၊ protect လုပ္ေပးထားမလဲ။စည္းေဖါက္လာခဲ့ရင္ ဘယ္ကိုအရင္ဆံုးတိုင္ရမလဲ။ company ေတြဆိုအသံုးႁပုသူနဲ႕ႏိွင္းယွဥ္ရင္  ေငြေႂကြး ႂကြယ္ဝတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းမို႕ သံုးစြဲသူအေပၚ စည္းေဖါက္လာခဲ့ရင္ ေနာင္မလုပ္ရဲေအာင္ စီးပြါးေရးအရေရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အရပါ ေကာင္းေကာင္းကိုင္ေတြနိုင္မည္႔ authority တစ္ခု႐ွိရမယ္။

ဒီ authority မ်ိဳးေတြဟာ ဘယ္ပါတီ, ဘယ္အစိုးရတက္လာလာ independent ျဖစ္ေနသင့္တယ္၊ 

1988 စစ္အစိုးရ တက္လာေတာ့ အ႐ႈးံ ေပၚေနတဲ့ စက္ရံုအလုပ္႐ံုေတြ ကို၊ သူတို႕နဲ႕ နီးစပ္ရာ So-call ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ကုန္ၾကမ္းေပး ကုန္ေခ်ာယူ စနစ္နဲ႔လုပ္စားခြင့္ေပးလိုက္တာ၊ နိုင္ငံေတာ္ေရာ လုပ္ငန္းရႇင္ေတြေရာ ျမတ္မျမတ္မသိ၊ စက္႐ံုႄကီးေတြကေတာ့ ဂ်ဳန္းဂ်ဳန္းက်ကုန္တယ္၊

ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာလဲ၊ အစိုးရဌာန အေဆာက္အဦးတိုင္းကို ေဆာက္လုပ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနက ႀကိဳးကိုင္ေဆာက္လုပ္ေနတာကေန ရုပ္တရက္ခ်က္ခ်င္း contract စံနစ္ေပးလုပ္ေတာ့, quality control, supervision,tender system, management environment, ေတြကအဆင္သင့္မျဖစ္ေသးေတာ့, inflation   ရယ ္၊ red tape ေတြအဆင့္ဆင့္ progress ေတြ, claim ေတြ ႄကံ႕ၾကာတာေတြ under table, on the table ေတြ, cost of clearance/express fee in various level behind curtain , ေဆးလိပ္ဖိုး ကြမ္းယာဖိုး ေတြအတြက္ နစ္နာတာ ေတြကို compensate လုပ္ဖို႕ quality ေတြ ထဲက ႏွတ္ယူသြားၾကပါတယ္၊ contractor အမ်ားစုက တိုက္ရိုက္လက္ၫိုး အထိုးခံရပါတယ္၊ က်ေနာ့ အျမင္ကေတာ့ ဒီဟာနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ policy ေတြကို ခ်မွတ္တဲ့ ,decision လုပ္တဲ့လူမွာ ပိုတာဝန္ရွိပါတယ္။

Mega Project ႀကီး တစ္ခုကို အစိုးရ႐ဲ႕ policy နဲ႕ခ်မွတ္ေတာ့မည္ဆိုရင္ policy အဆင့္ကေန construction stage ကိုေရာက္ဖို႕ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုေလာက္ၾကာပါတယ္၊ policy ခ်မွတ္ဖို႕အဆင့္မွတင္ data collection အတြက္ point of view မ်ိဳးစံုကေန လိုအပ္ခ်က္မ်ိဳးစံု အတြက္ survey ေတြ ၊ assessment ေတြလုပ္ရပါလိမ့္မယ္၊ focus ေတြ မိ်ဳးစံုတြက္ရပါလိမ့္မယ္၊ ဒီေနရာမွာ၊ သက္ဆိုင္ရာ နုိင္ငံတကာမွာ Mega Project ေတြမွာ top management level မွာ တာဝန္ယူ operation/management လုပ္ဖူးသူေတြကို consultant position ေတြ advisory position ေတြမွာ international market level တန္းတူလစာေပးၿပီး အေကာင္အထည္ ေဖၚသင့္ပါတယ္ assessment မ်ိဳးစံုအတြက္ သူတို႕ေတြက လုပ္ဘူးႄကံုဖူး ၿပီးသားမို႕ေခ်ာေခ်ာေမြ႕ေမြ႕လုပ္သြားႏိုင္ပါတယ္၊ ေနာင္အနာဂါတ္မွာ သူတို႕နဲ႕အတူ လုပ္လာတဲ့ ကိုယ့္လူေတြဟာ ဒီတာဝန္ မ်ိဳးကို လုပ္ကိုင္လာနိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ခုခ်ိန္ထိ project ႀကီးေတြအတြက္ ဘယ္ international institution ေတြဘယ္ corporation ႀကီး၊ ဘယ္ mega project ႀကီးမွာ CEO လုပ္ဖူးတဲ့ တစ္ေယာက္ကို project director post,CEO post ေပးၿပီး ဦးေဆာင္ခိုင္းတာမ်ိဳးမေတြ႕ရေသးပါဘူး၊

လက္ရွိ အရပ္ဝတ္ အစိုးရ အေနနဲ႕ democratization လုပ္ေနပါတယ္လို႕ ေျပာေနတာမွာ၊ နိုင္ငံေရး,အုပ္ခ်ဳပ္ေရး, စီမံခန္႕ခြဲေရး, ပညာေရး,က်န္းမာေရး sector ေတြမွာ အဓိက ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေျပာင္းလဲရန္လိုၿပီး၊ foreign investment ေတြေပးရာမွာနိုင္ငံ ေတာ္နဲ႕ျပည္သူအတြက္ အမွန္တကယ္ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနတဲ့ နည္းပညာေပၚ အမွန္အေျခခံတဲ့ infrastructure မ်ဳိးသာ foreign company ေတြကိုေပးသင့္ပါတယ္၊ တခ်ိဳ႕လုပ္ငန္းေတြက နည္းပညာ အေျခခံထင္ရေပမယ့္၊ တကယ္က်ေတာ့ management ေပၚ ပိုအေျခခံၿပီး နည္းပညာကို ေစ်းကြက္ထဲကပဲ ေငြနဲ႔ဝယ္သြားလို႕ရပါတယ္၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန နဲ႕ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနေတြမွာ computer network, data base sharing network system ဟာ တစ္နိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႕ လ်ွပ္စစ္မီးနဲ႕အတူလိုအပ္ေနၿပီ၊ ဒါမွ နိုင္ငံသားတိုင္း,ဧည္႕နိုင္ငံသားတိုင္းရဲ႕ မွတ္ပံုတင္နဲ႕ လက္ေဗြနဲ႕ passport ေတြကို နိုင္ငံတြင္း ျပည္ထဲေရးနဲ႕လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးရဲ႕ ဘယ္ရံုးခြဲ ဘယ္ေကာင္တာက မဆို ခ်က္ခ်င္း access ႐ိွမယ္ဆိုရင္္၊ ခိုးထုတ္ေပးဖို႕ဆိုတာမလြယ္ဘူး၊ ေပးေဆာင္ရမည္႔ေငြကို banking network  ေတြ ေနရာတကာမျပည့္စံုေသးခင္ စာတိုယ္လို 3rd party ဝန္ေဆာင္မႈဌာနတစ္ခုကလက္ခံသင့္တယ္၊ မွတ္ပံုတင္ေတြ passport ပြဲစားနဲ႕ၾကားခံၿပီး လိုသလိုထုတ္ယူရ႐ိွႏိုင္မႈ ပေပ်ာက္ေအာင္ ဝန္ႀကီးဌာနတစ္ခ်ိဳ႔ရဲ႕ ဌာနတိုင္းအတြက္ computer net work ဟာ ျပည္သူတိုင္း ဖုန္းသံုစြဲနိုင္ေရးထက္ ပိုၿပီးအေရးတစ္ႀကီးလိုအပ္ေနသည္ထင္မိပါသည္။

မွတ္ခ်က္။  " လာေရာက္ အားေပးသူ မိတ္ေဆြ အေပါင္းအား ပန္ၾကားအပ္ပါသည္ခင္ဗ်ား  "

မိမိအျမင္ မိမိအေတြးမ်ား ေတြးမိရာရာေတြးျခင္းျဖစ္၍ အမွားမ်ား၊ အျမင္မတူျခင္းမ်ား႐ွိက သီးခံ comment ေပး ျပန္ေဆြးေႏြးႏိုင္ ပါသည္။