စိတ္ရြက္လြင္႔ရာ-ရကိၡတ စာမ်က္ႏွာ(TAT၈၆Bumi)

Showing posts with label ဗဟုသုတ. Show all posts
Showing posts with label ဗဟုသုတ. Show all posts

Thursday, May 26, 2016

Life of Salmon



" It’s a good thing to remember in our daily life about Sacrificial Life of Salmon "
Every four years, millions of sockeye salmon journey thousands of miles from the ocean back to their native spawning grounds in Canada's Fraser River. There, after eggs are laid, the parents die. Then the cycle begins anew as the next generation of salmon makes its way down the river and into the ocean.
Truly, an individual salmon’s story is a fascinating tale of miraculous transformation, perilous adventure, enormous effort, and ultimate sacrifice.
 It’s a true story which I am going to share with you. It is posted on line by Ms. Annie Reneau.
This stories is 100% credited to her.
 Thank you , all readers.
 Sayagyiseinmaung
Sam’s story
Sam’s story starts in the fresh waters of the Sammamish river, where she hatches under a bed of gravel, along with thousands of her siblings. The little salmon babies immediately head downstream, feeding on the nutrient-rich insect larvae that line the riverbed. They’re headed for the Pacific Ocean.
After they’ve taken their time swimming down the length of the river, they arrive at Lake Washington, smack dab in the middle of Seattle. Lake Washington leads straight into Puget Sound, but the two bodies of water are separated by the Chittenden Locks.
The main purposes of the locks are ;
1) to keep the freshwater and saltwater separate, so as not to mess with each ecosystem,
2) to keep the water level of Lake Washington stable at 20 to 22 feet above sea level, and
3) to move boats from one water level to the other.

This is where boats enter the lock.
This is the gate opening to let a boat out into the lake after the lock has been filled. Imagine the gate being closed and the water on the other side of it down about 20 feet. That’s what the lock is like before it’s filled. Trust me, it’s cool.
So, it’s basically a dam, and the locks themselves are like holding tanks/elevators for ships going through the channel. The boat enters the lock, the gates close, and water is either pumped in or out of the lock (depending on whether the boat is going into Lake Washington, which is higher, or out to Puget Sound, which is lower) to the appropriate level.
Then the gates open on the other side, and the boat moves on. It’s pretty fun to watch the ships go up and down. Quite a feat of engineering.
Sam arrives at the locks as a smolt (a little teenage salmon, basically). Miraculously, during her journey to the locks, her body has undergone an amazing transition called smoltification, in which she changes from a freshwater creature to a saltwater one. How bizarre and cool is that? (And how fun of a word is smoltification?)
Since the locks are blocking her way to the sound, Sam appears to be stuck in the lake at first. But no worries, the U.S. Army Corps of Engineers who built the locks took great care to make sure the salmon cycle wouldn’t be disturbed. For the smolts heading to the sound, they have these super fun slides to ride.

Sam gets to the spillway and the slide shoots her and her smolt friends on through, tail first. No harm done. Whoosh! Welcome to Puget Sound, Sam!
Sam will swim through the sound and spend the next several years hanging out in the Pacific, growing larger and stronger and gathering up all the rich nutrients from the ocean’s saltwater. She’ll have a few narrow escapes with fishing nets and killer whales, but she’ll survive.
Then suddenly, one day, she’ll feel an overwhelming urge to return to the Sammamish river where she was hatched. This longing for home will lead her right back to the locks, where she will encounter another brilliant feat of engineering: The Fish Ladder.
Now let me tell you, Sam is an excellent jumper. She can fling herself a good ten feet out of the water, at least. But the 22 feet she’d need to jump to clear the dam would be pretty impossible. And the chances of her getting into a lock at just the right time is pretty small.
So the fish ladder gives her an easier (though certainly not easy) way to ascend to the waters of Lake Washington. Each of the 21 steps of the ladder goes up about a foot, and Sam can climb up at her own pace. Sometimes she’ll wriggle her way up the small spill over the step, and sometimes she’s jump right up out of the water from one step to another.
She swims and jumps upstream the whole way up the ladder. But that’s okay. She’ll have an upstream swim for the remaining months of her life. Not only that, she’ll do it without food. She stopped eating shortly before arriving at the locks, and won’t eat again. Ever. She has a singular goal – to get back to the riverbed to spawn her eggs. Nothing else matters.
So she climbs the ladder, making the difficult (and presumably somewhat uncomfortable) transition from saltwater to freshwater again. The lock engineers gave Sam and her friends an extra long step in the fish ladder just before they reach the lake, to give them time to make the transition more slowly. Wasn’t that thoughtful?
Luckily, Sam makes it up the ladder and through Lake Washington without incident, and over the course of a few months, returns to her spawning place in the Sammamish River. She’s one of the lucky ones. Only a small handful of her thousands of siblings have survived to this point.
Once she finds the perfect spot to spawn, she flips herself onto her side and slaps the gravel with her tail fin, creating a nest of sorts. Males fight, sometimes to the death, for the right to swim up beside her, hoping to be the one to fertilize her eggs with his sperm as they fall into the next. After her first batch of eggs is fertilized and laid, she goes upstream a bit and makes another nest. Then another. Then another. Why upstream? Because the stirring up of the riverbed helps to cover the previous nest, protecting the eggs in several inches of gravel. Brilliant! Sam’s no dummy.
She’s also no slacker mom. She has survived the past few months without food by cannibalizing herself, using her own body oils and nutrients to keep her alive long enough to spawn. Once she’s finished spawning, her thousands of eggs safely tucked away in the gravel, she perishes. Her body, barely held together until now, breaks apart, and the rich nutrients she gathered in the Pacific – particularly nitrogen and phosphorous, which she alone sacrificially offers to the river’s ecosystem – will feed the insect larvae that live there. And those larvae will ultimately feed her baby salmon when they hatch.
What a perfect cycle! I hope you find it as fascinating as I did. Maybe you needed to have that enthusiastic guy there to really drive the coolness factor home. I think it’s just fantastic.
Interestingly, scientists are really just figuring out how much of a vital role salmon play in the health of river ecosystems. They bring nutrients from the ocean that the river doesn’t get anywhere else. They feed their babies with their dead bodies, yes, but they ultimately provide food and nutrients for countless other creatures as well.
Just more evidence that we truly are all connected. It’s a good thing to remember.
She’s also no slacker mom. She has survived the past few months without food by cannibalizing herself, using her own body oils and nutrients to keep her alive long enough to spawn. Once she’s finished spawning, her thousands of eggs safely tucked away in the gravel, she perishes. Her body, barely held together until now, breaks apart, and the rich nutrients she gathered in the Pacific – particularly nitrogen and phosphorous, which she alone sacrificially offers to the river’s ecosystem – will feed the insect larvae that live there. And those larvae will ultimately feed her baby salmon when they hatch.


What a perfect cycle! I hope you find it as fascinating as I did. Maybe you needed to have that enthusiastic guy there to really drive the coolness factor home. I think it’s just fantastic.
Interestingly, scientists are really just figuring out how much of a vital role salmon play in the health of river ecosystems. They bring nutrients from the ocean that the river doesn’t get anywhere else. They feed their babies with their dead bodies, yes, but they ultimately provide food and nutrients for countless other creatures as well.
Just more evidence that we truly are all connected.
It’s a good thing to remember.

Credited to Original writer Ms.

Monday, May 9, 2016

ႏြမ္းဖတ္သြားတဲ့ အညတရပန္းမ်ား

စိတ္မေကာင္းစရာတစ္ခု ဒီေန႕ႀကံဳရတယ္၊
ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးေလးႏွစ္ေလာက္ကလဲ ဒီအျဖစ္မ်ိဳး နဲ႕ခပ္ဆင္ဆင္ အသက္ပါဆံုး႐ံႈးရတဲ့ အျဖစ္မ်ိဳး ျဖစ္ခဲ့တယ္။
ဒါနဲ႔ပါတ္သက္လို႕ အစားမေတာ္တလုပ္ အသြားမေတာ္ တစ္လွမ္းဆိုတဲ့
 ျမန္မာစကားနဲ႔ဘဲႏိႈင္းရမလားမသိပါဘူး။
စကာၤပူေဆာက္လုပ္ေရးေလာကထဲက ျဖစ္ေနခဲ့ ျဖစ္ေနဆဲ
 ျဖစ္ေနအုန္းမယ့္ ရင္နာစရာ အျဖစ္ေတြထဲက
အသက္နဲ႔ ဘဝေတြ ရင္းသြားၾကရတဲ့ အျဖစ္ အပ်က္ႏွစ္ခုပါ။

ဒီအျဖစ္အပ်က္ႏွစ္ခု မွာ ယူရမယ့္သခၤန္းစာက
ဘဝတစ္ခုဟာအခ်ိန္မေရြး မေမ်ွာ္လင့္ဘဲ အဆံုးသတ္ႏိုင္သလို
တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ႐ိွတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုမွာ
ဥပေဒရဲ႕လက္တံဟာဘယ္အထိတာသြားႏိုင္သလဲဆိုတာ
သတိျပဳသင္ခန္းစာယူၾကဖို႕ပါ။

ပထမတစ္ခုက လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးေလးႏွစ္ေလာက္ကပါ။
စကာၤပူ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ၾကတဲ့အခါ၊
ေဆာက္လုပ္ေရးစီမံကိန္း နယ္ေျမထဲက ေျမႀကီးေတြေအာက္မွာ
မသံုးေတာ့ Utilities ေတြ အထူးသျဖင့္ ဝါယာႀကိဳးႀကီးႀကိဳးငယ္ေတြ
ကို လုပ္ငန္းခြင္ထဲက ဝန္ထမ္းႀကီးငယ္တို႕တစ္ခ်ိဳ႕ဟာ
ဆြဲထုတ္စုထားမ်ားလာတဲ့အခါစုေရာင္းၿပီး
လုပ္ငန္းငန္းခြင္ကလူေတြ စုၿပီး လဘက္ရည္ဖိုး႐ွာ
သံုးစြဲပစ္ေလ့ရိွၾကသလို တစ္ေယာက္ခ်င္းလဲ
လုပ္ေဆာင္ၾကတာမ်ိဳးလဲ႐ိွၾကပါတယ္
ဒီေနရာမွာျဖတ္ေျပာလိုတာက ဒီစြန္႕ျပစ္မသံုးဘဲခ်န္ထားခဲ့တဲ့
ေျမႀကီးေအာက္ကပစၥည္းေတြဟာ အမွန္တစ္ကယ္ေတာ့
ပိုင္႐ွင္မဲ့မဟုတ္ပါဘူးဘူးႏွစ္ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ
မူလပိုင္႐ွင္ သို႕မဟုတ္  သက္ဆိုင္ရာစြန္႕ပစ္ခဲ့တဲ့
အစိုးရဌာနသို႕မဟုတ္အစိုးရဌာန သို႕မဟုတ္ အစိုးရ ကသာ
ဥပေဒအရပိုင္သလို ဒီပစၥည္းေတြကို
ငါတူးလို႕ရတဲ့ပစၥည္းငါ့ပစၥည္းဆိုၿပီးေရာင္းခြင့္မ႐ိွပါဘူး၊
သို႕ေသာ္တိုင္ၾကားသူမ႐ိွေတာ့လဲ
သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြကလဲ လိုက္စစ္မေနေတာ့ကာ
ေရာင္းေနၾကစားေသာက္ေနၾကတာပါဘဲ၊
တစ္ခ်ိဳ႕လုပ္ငန္းခြင္ေတြမွာေတာ့
တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္တားျမစ္ထားပါတယ္။

အခု ဒီျပႆ     နာတက္ခဲ့ၾကတဲ့ စီမံကိန္းမွာေတာ့
စီမံကိန္းဝန္ထမ္းတစ္ခ်ိဳ႕ဟာ ဒီလို မ်ိဳးေတြကို ဆြဲထုတ္ေရာင္းၿပီး
လဘက္ရည္ဖိုးေလးရွာေနၾကသလို
ေအာက္ေျခအလုပ္သမားေတြကလဲ
အလုပ္လုပ္ယင္းေတြ႕သမ်ွဝါယာအတိုအစေလးေတြကို
အထဲက ေၾကးဝါယာကို စိတ္ရွည္လက္ရွည္ဆြဲထုတ္
1kg 2kg ရရင္စုမိရင္ သြားေရာင္းဖို႕ ထုတ္ထားၿပီး
မိမိအလုပ္လုပ္တဲ႔နားကတစ္ေနရာမွာ ဝွက္ထားေလ့႐ိွၾကပါတယ္
ဒီလိုဝွက္မထားရင္ တစ္ျခားအလုပ္သမားတစ္ေယာက္ေယာက္ေတြ႔ၿပီး
အဆင့္သင့္ေရာင္းလိုက္မွာကို စိုးသကိုးဗ်။
ဒီလိုနဲ႔ က်ေနာ္ကုပၼဏီက D-wall လုပ္ေနတဲ့ အျမန္ရထားလမ္းသစ္ စီမံကိန္းတစ္ခုမွာ
ဒီ ေကာင္ေလးဟာ D-wall တူးတဲ့စက္မွာ ေမာင္းတဲ့ ေအာ္ပေရတာကို
အကူအညီေပးရတဲ့ စကာၤပူမွာလုပ္တာလဲၾကာၿပီျဖစ္တဲ့ Banks-man တစ္ေယာက္ပါ။
သူ႕စက္ႀကီးေရႊ့မယ္ဆိုရင္ ေအာ္ပေရတာကသူ႕အကူအညီကို
ယူၿပီး  စက္ရဲ႕ေရွ့ေနာက္ဝဲယာ လမ္းေၾကာင္းရွင္းမ႐ွင္း ၾကည္႕ေပးကူညီေပးရသလို
စက္က တူးေနစဥ္မွာလဲ၊ ေအာ္ပေရတာအား လိုအပ္သလို ကူညီေပးရတဲ့သူပါ။
တစ္ေန႔ သူ႕ ညဂ်ဴတီလုပ္ရတဲ႔အလွၫ္႕ ည ၁၂နာရီ supper အတြက္နားခ်ိန္မွာ
သူဟာ သူေကာက္ၿပီး စုထားတဲ့ ဝါယာစ အတိုအမႊားေတြ ကို
 ႏႊာၿပီးအထဲကႀကိဳးေတြကိုဆြဲထုတ္
ၿပီး စုကာ သူဝွက္ထားေနက် သူ႕တြဲလုပ္ေနတဲ့ D-wall တူးတဲ့
 ေနာက္ဘက္ေအာက္ကိုဝင္ စက္ရဲ႔ ဘီးသြားခ်ိန္းျပာနဲ႔စက္ရဲ႔ကိုယ္ထည္ႀကားက
ဝင္ၿပီးစက္ရဲ႔ေဘးဖံုးဖြင္႔ သူ႕ပစၥည္းေတြဝွက္ပါတယ္။
ညကလဲညဖက္၊ စက္ေတြရဲ႔ကိုယ္ထည္ေတြကို လည္း
ပတ္ပတ္လည္ Noise reduction sheet/noise barrier sheet ေတြ
တပ္ဆင္ကာထားေတာ့ သူဒီၾကားထဲဝင္ေနတာ ဘယ္သူမွ မျမင္မသိၾကပါဘူး၊
သူကလဲ သူမ်ားမျမင္ေအာင္ဖြက္တာကိုး။

ဒါေပမယ့္ operation လုပ္ယင္ သူက signal ျပေပး
လမ္း႐ွင္းမ႐ွင္းၾကည္႕ေပးရတဲ့ စက္ေမာင္းသူဟာ
ည ၁နာရီအလုပ္ျပန္စခ်ိန္ေရာက္ခ်ိန္မွာ ဝန္ခ်ီစက္ က
ဝန္တစ္ခုမဖို႕ သူ႕စက္နဲ႔မလြတ္တဲ႔အတြက္ နည္းနည္းလွည္႕ရံု လွည္႕
 ေပးဖို႕လာေျပာေတာ့ သူ႕ရဲ႕ စက္ေနာက္လိုက္အလုပ္သမားေလးေနာက္ဖက္က
စက္ေအာက္ၾကားေရာက္ေနတာမသိဘဲ လွည္႕ရံုဘဲဆိုၿပီးလွည္႕ေပးလိုက္ေတာ့
ဟိုအလုပ္သမားဟာ စက္ကိုယ္ထည္နဲ႕ ခ်ိန္းဘီးလို႕ေျပာရမယ္႔
crawler ၾကားပြဲျခင္းၿပီးေသဆံုးသြားရပါတယ္။

လူေသဆံုးမႈျဖစ္တဲ့ fatal accident မို႕
ကုပၼဏီ အေနနဲ႕ေရာ စီမံကိန္းတာဝန္ရိွသူေတြကပါ သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔
 လမ္းတံတားအာဏာပိုင္ေတြ ဆီမွာ  ထိုက္သင့္သလို အေရးယူ ခံရ
စည္းကမ္းထိမ္းသိမ္းခံရ ေနာင္ တံဒါကိစၥေတြအထိ အက်ိဳးသက္ရက္မႈ ၊ ႏိုင္ငံျခားသားငွားရမ္းခြင့္
ပမဏ အခ်ိဳး man/year အထိပါထိခိုက္မွာစိုးေတာ့ ဒီ အျဖစ္အပ်က္ဟာ
အလုပ္နားခ်ိန္  တားျမစ္ထားတဲ့ ေနရာ ဘယ္သူ႕မွမသိဘဲ မိမိဘာသာဝင္ေရာက္၍
အမ်ားပိုင္ပစၥည္းကိုေရာင္းခ်ရန္ စုေဆာင္းသိုဝွက္ရာက မေတာ္တစ္ဆျဖစ္ျခင္းအား ဝိုင္းဝန္းေပၚလြင္ေအာင္ေဖၚထုတ္ျပလိုက္သၫ္႕အတြက္ မိမိတိုင္းျပည္တြင္က်န္ရစ္သူမိသားစုအေနျဖင့္
ဘာအာမခံေလ်ာ္ေၾကးမွမရဘဲ ဘုမသိဘမသိ မိမိလင္ေယာက်ာၤး မိမိသားသမီးအားရပ္ေဝးတစ္ေနရာ၌ ဆံုးရံႈးခံရကာ ကုပၼဏီ ၏ သနားဂရုဏာျဖင့္ေပးေသာ ေငြေၾကးျဖင့္ ေျဖသိမ့္လိုက္ရပါသည္။


ယခု တစ္ခါျဖစ္တဲ့အျဖစ္ကလဲ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္သံုးႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္ကေန
အခု အမႈစီရင္ခ်က္ခ်လိုက္တာပါ။
စကာၤပူ ေဆာက္လုပ္ေရးခြင္က ျမန္မာလုပ္သားမ်ားလည္း သင္ခန္းစာ ယူနိုင္ဖို႕ပါ။

စကာၤပူေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္ေတြမွာ တူးရင္းဆြရင္း ေျမႀကီးထဲက
 ေၾကးတိုေၾကးစ သံတိုသံစေတြ အၿမဲပါလာတတ္သလို၊
လုပ္ငန္းခြင္ရဲ႕သေဘာအရ သံခ်ီသံေကြး သံျဖတ္ လုပ္ငန္းခြင္ကေန
သံတိုသံစ ျဖတ္စျဖတ္နေတြ ပိုထြက္တတ္ပါတယ္။

စီမံကိန္းထဲ ျပန္လည္အသံုးခ်ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့သည္႕ အဲဒီႏွစ္မ်ိဳးေသာနည္နဲ႕ရရိွလာတဲ့ သံတိုသံစမ်ားကို
scraps materials ေတြအျဖစ္ ျပန္ဝယ္ၿပီးအရည္ႀကိဳလုပ္ငန္းေတြကို ျပန္သြင္းတဲ့
ကုပၼဏီေတြဆီ ေပါက္ေစ်းနဲ့  ျပန္လည္ေရာင္းခ်ၾကပါတယ္။

ဤလိုရာင္းခ်ၾကရာမွာ စီမံကိန္းေျမႀကီးထဲက ထြက္လာတဲ့ သံတိုသံစေတြကို
ဝန္ထမ္း တစ္ဦးခ်င္း၊ ဒါမွာမဟုတ္အားလံုးေပါင္းစပ္ကာ ေရာင္းခ်ရင္း ရလာသည္႕ေငြကို စီမံကိန္းထဲမွာဘဲ
ဝိုင္းဝန္းစားေသာက္လုိက္ၾကတတ္ၿပီး ဤကဲ့သို႕သံတိုသံစကလည္း မ်ားမ်ားစားစား၊ ခဏခဏ မေတြ႕တတ္ပါ။

ဒုတိယ တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္႕ ျဖတ္စျဖတ္နသံတိုသံေတြကိုေတာ့ ကုပၼဏီ အေတာ္အမ်ားမ်ားက
သံတိုသံစ ဝယ္သည့္ ကုပၼဏီကို ခ်ိတ္ဆက္ထားကာ ထည္႕မည္႕ scrap bin လာပို႕ထားၿပီး ထြက္သမ်ွကို
ထိုအထဲထည္႔ထားေပးကာ ျပည္႕လ်င္ ဖုန္းဆက္လိုက္႐ံုျဖင့္ လာယူသြားၿပီး ေပးရမည့္ေငြကို ကုပၼဏီသို႕လြဲေပးျခင္းျဖင့္
ကိစၥၿပီးပါသည္။

စလံုး႐ိွ ကိုရီးယားကုပၼဏီ တခု တြင္မူ ထိုသံတိုသံစမ်ား ေရာင္းခ်ရေငြကို ကုပၼဏီက မယူသလို၊
ထိုေရာင္းခ်မႈအဝဝနဲ႕ ေရာင္းရေငြကို စီမံကိန္းတြင္ လုပ္ကိုင္ေနၾကေသာ ကိုရီးယားလူမ်ိဳးဝန္ထမ္းမ်ားသီးသန္႕အတြက္
ဒင္နာစားၾကေသာက္ၾက သူတို႕ဖါသာ လိုသလိုသံုးစြဲၾကဖို႕ စီမံကိန္းတာဝန္ခံပုဂၢိဳလ္ကို  မ်က္ႏွာလြဲထားပါသည္။

ထိုပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ စီမံကိန္း စီမံပုဂၢိဳလ္ တို႕က ဝယ္သည္႕ကုပၼဏီႏွင့္ခ်ိတ္ဆက္ထားရာ
ထိုကုပၼဏီမွာ သံုးေလး ငါး တန္ခ်ိန္ဆန္႕သည္႕
ထိုသံပုံးႀကီးျပည္႕၍ လာေရာက္ယူခ်ိန္တြင္ သူ႕လက္ေအာက္မွ ယံုၾကည္ရသည္႕
အိႏိၵယဝန္ထမ္းကေလး တစ္ေယာက္ကို လိုက္ပါသြားခိုင္းကာ အေလးခ်ိန္ျခင္း
 ေငြသားေခ်ျခင္းကိုေစာင့္ၾကည္႕ေစာင့္ယူခိုင္းပါသည္။
ရလာသည္႕ေငြမွ ထိုဝန္ထမ္းေကာင္ေလးအား အသံုးစရိတ္နည္းနည္းေပး၍
က်န္ေရာင္းရေငြကေတာ့ သူတို႕ကိုးရီးယား ဝန္ထမ္းမ်ားအတြက္
စားေသာက္ၾကဖို႕ ရံပံုေငြပါဘဲ။

ဤအျဖစ္ထိ သူတို႕၏ လုပ္ေဆာင္မႈသည္ ဥပေဒကို
 ေက်ာ္လႊားလုပ္ကိုင္သည္ဟု သူတို႕ကိုယ္တိုင္လဲမသိ
ဤဝန္ထမ္းကေလးလည္းမသိပါ။

ျပႆ      နာ  ကမည္ကဲ့သို႕ စသနည္း ဆိုရပါမူ
သူတို႕ဆက္သြယ္ေရာင္းေနေသာပုဂၢိဳလ္သည္
သူ႕အားကန္ထုတ္ထားေသာ ကုပၼဏီနံမည္ကိုဆက္လက္သံုးစြဲကာ
ဒီကိုးရီးယား ကုပၼဏီမွ ဝယ္ယူၿပီး တစ္ျခားကုပၼဏီတစ္ခုသို႕
တိတ္တဆိတ္သြင္းေနျခင္းပင္ ဒါကို သိသြားေသာ သူ႕အယင္ကုပၼဏီမွ
သက္ဆိုင္ရာသို႕တိုင္ၾကားရာ လပ္စားမႈ စံုစမ္းေဖၚထုတ္ေရးဌာနမွ စံုးစမ္းေနၿပီကို မသိဘဲ
ကိုရီယားကုပၼဏီမွ ထိုပုဂၢိဳလ္ထံ ဆက္လက္ေရာင္းခ်ေနရာ
ထိုအမႈထဲတြင္ ပါဝင္ပါတ္သက္မွန္းကိုမသိဘဲ
ထိုဌာနမွ သူတို႕ေစာင့္႐ိုက္ထားေသာ ဗြီဒီယို၊ ဓါတ္ပံုအေထာက္အထားမ်ားႏွင့္တကြ
ပါဝင္ပတ္သက္သူမ်ားအား တစ္ဦးခ်င္းေခၚစစ္ရာတြင္၊ အာမခံေၾကး ေဒၚလာ ၁၀၀၀ ခန္႕ျဖင့္
လႊတ္းေပးထားေသာ ပါဝင္သူ ကိုးရီယားစီမံဝန္ထမ္းႏွစ္ဦးလံုးအလုပ္မွ
ထြက္ခါ အၿပီးျပန္ထြက္ေျပးသြားၾကပါသည္။

အိႏိၵယတြင္ တႏွစ္အ႐ြယ္ကေလးႏွင့္ အိမ္ေထာင္က်တာ
တစ္ႏွစ္ေက်ာ္သာ႐ိွေသးသည္႕
 မိမိလည္းမခံစား အထက္အရာရိွခိုင္း၍လုပ္သည္သာျဖစ္သျဖင့္
 မိမိကိုယ္ကို အျပစ္မ႐ိွဟု ယူဆကာ မေျပးဘဲေနေသာ အိႏိၵယဝန္ထမ္းေလးမွာ 
သံတိုသံစပို႕စဥ္ သူ႕အားေရာင္းခ်သူမွ တက္စီဖိုး
မုန္႕ဖိုး  ေဒၚလာငါးဆယ္ တစ္ႀကီမ္ေပးတာ ယူမိ၍
ဓါတ္ပံု ဗြီဒီယို သက္ေသ႐ိွေနသျဖင္႕ ျငင္းမရျဖစ္ကာ
 ေထာင္ သံုးလက်၍ အိႏၵိယသို႕ အၿပီးျပန္သြားရကာ
မူခင္းမွတ္တန္း႐ိွသြးၿပီးျဖစ္၍ စကာၤပူသို႕ ျပန္လည္လာေရာက္
အလုပ္ လုပ္ခြင့္ ရန္ လြယ္ကူေတာ့မည္မဟုတ္ပါ။

ဒီေနရာတြင္ ဥပေဒႏွင့္ ၿငိစြမ္းမႈမွာ ဝယ္ယူသူ၏ ကုပၼဏီနံမည္အလြဲသံုးစားမႈလုပ္
လိမ္လည္ဝယ္ယူေရာင္းဝယ္မႈတြင္ ပါဝင္ပတ္သက္မႈတစ္ခုထဲ မဟုတ္ပါ၊
မိမိတို႕ကိုယ္တိုင္ ေရာင္းရေငြ/ဝင္ေငြမ်ားအေနျဖင့္ မည္သည္႕ကုပၼဏီ၊
မည္သည္႕ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္း၏ အမည္ေအာက္တြင္မွ
ဝင္ေငြစားရင္းျပလုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္၍
စလံုး အခြန္ဘဏၭာဌာန အာဏာပိုင္ ေအာက္မွ
လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဥပေဒႏွင့္ၿငိစြန္းေနပါသျဖင့္
မည္႕သည္႕အလကားရသည္႕ပစၥည္းကိုမဆို စာရင္းေဖ်ာက္
 ေရာင္းဝယ္သံုးစြဲ ဝင္ေငြမေၾကျငာျခင္းသည္ ဥပေဒႏွင့္ၿငိစြန္းေၾကာင္း
စလံုး၏ ဥပေဒ ျပဌာန္း ထားမႈ ႏွင့္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈကို
တနည္းနည္းျဖင့္ အပိုဝင္ေငြ႐ွာရင္း
မေၾကျငာ မိၾကေသာသူမ်ား၊
စကာၤပူ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္တြင္လုပ္ကိုင္ေနၾကသူမ်ားအတြက္
ဗဟုသုတ ရေစလိုျငား ဘဝပ်က္သြားရေသာ
ဤဝမ္နည္းဘြယ္ အျဖစ္ႏွစ္ခုကို ေရးသားလိုက္ရပါသည္။

Monday, March 14, 2016

ကမၸည္း ထိုးၾကရန္ လိုၿပီ (စစ္ေတြၿမိဳ႕တည္ႏွစ္ ၁၉၀ျပည္႕ အမွတ္တရ အပိုင္း-၁)

က်ေနာ္ ခေလးအရြယ္ မူလတန္းအ႐ြယ္၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္၊ ဘြဲ႕ရအိမ္ေထာင္က် ၊
ဒုတိယကေန တတိယအရြယ္စဝင္ၿပီလို႕ဆိုၾကတဲ့ ၅၀ ကိုျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့အထိ
အခုၿမိဳ႕တည္ႏွစ္ ၁၉၀ ျပည္႕ၿပီျဖစ္တဲ့ မိမိဇာတိၿမိဳ႕လဲျဖစ္တဲ့
စစ္ေတြၿမိဳ႕ရဲ႕ အထင္ကရေနရာေတာ္ေတာ္ မ်ားေရာ
မိမိႀကီးျပင္းလာခဲ့တဲ့အရြယ္္အသီးသီးမွာ အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ သြားလာလည္ပတ္ျဖတ္သန္းေနခဲ့ဖူးတဲ့ေနရာေတြေပမယ့္၊
 က်ေနာ္ ေသခ်ာ ဂဃနဏ မသိတဲ့ ဧည္႕သည္တစ္ေယာက္က
ဖတ္ၾကည့္စရာ ငကမၸည္းမ႐ိွလို႕ ေမးလာခဲ့ရင္ေတင္
ကိုယ္ကလဲ ေသခ်ာမေျဖတတ္တဲ့ Landmark building ေတြအမ်ားႀကီး႐ိွေနၾကပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ အႏွံ႕လဲ ဒီလို ဘဲ ရိွမွာပါဘဲ။

စစ္ေတြၿမိဳ႕သက္တမ္းနဲ႕သိပ္မကြာတဲ့ စကာၤပူမွာ သမိုင္းေၾကာင္းဆိုတာ တိုေတာင္းေတာ့
နဂါးပါးစပ္ရဲ႕သြားဆိုၿပီးေက်ာက္တုန္းတစ္တုန္းရဲ႕ ရာဇဝင္ကို ေက်ာက္ျပားေပၚ ကမၸည္းထိုး ႐ွင္းျပထားတာမ်ိဳးေတြအပါအဝင္ ပါးစပ္ရာဇဝင္အခ်ိဳ႕၊
WWII တုန့္း နဲ႕မတိုင္ခင္က က်န္ခဲ့တဲ့ ခံတပ္ေတြ ၊
သက္တန္း႐ွည္ အိမ္ႀကီးအခ်ိဳ႕နဲ႕အေဆာက္အဦးအခ်ိဳ႕ကို ေသခ်ာ ကမၸည္းထိုး
အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ျပထားတာေတြ႕ရတဲ့အျပင္ ၊
လြတ္လပ္ေရးရၿပီးႏွစ္ငါးဆယ္အတြင္း
တဟုန္ထိုးတိုးတက္လာမႈေၾကာင့္ေျပာင္းလဲသြားတဲ့
အစားထိုးသြားတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႕ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြသိဖို႕ ဒီေနရာဟာ
နကိုယ္က ေက်းရြာကေလးဘယ္လိုဆိုတာ
ဒီ Food court ႀကီးဟာ အယင္က ေက်ာက္ဆိပ္ေဘးက သားငါးေစ်းႀကီး စသည္ျဖင့္
 ဓါတ္ပံုကားခ်ပ္၊ပန္းခ်ီကားခ်ပ္ေတြျဖင့္ေရာ
သတၲဳျပားေပၚ print လုပ္စာတန္းထိုးၿပီး၊
အမ်ားျပည္သူျမင္ကြင္းေနရာေတြမွာ ကမၸည္းထိုးျပတာေတြ ျမင္ေတြ႕ရင္း၊
ငါတို႕ျပည္ ငါတို႕ၿမိဳ႕ေတြမွာ မွားျခင္းမွန္ျခင္း ဆုတ္ယုတ္ျခင္း တိုးတက္ျခင္းနဲ႕ မဆိုင္တဲ့
သမိုင္းအေထာက္အထားအမွန္ အခ်က္အလက္မွန္ေတြ ထိန္းသိမ္းမွတ္တန္းတင္
အမ်ားျပည္သူအတြက္အၿမဲ လြယ္ကူစြာ သိရိွေလ့လာႏိုင္ေအာင္လုပ္ယင္း မေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္
ထိန္းသိမ္မႈ အင္မတန္အားနည္းေန ေၾကာင္းယူဆတဲ့  စိတ္အာသီသေၾကာင့္
ဒီပိုစ့္ျဖင့္ ေရးသားႏိုးေဆာ္လိုက္ရပါသည္။

ကြယ္လြန္သြားၾကၿပီျဖစ္တဲ့ ဘိုးဘြားေတြရဲ႕ မ်ိဳးဆက္ေတြကို
အသစ္အသစ္မ်ိဳးဆက္ေတြက လက္ဆင့္ကမ္းျဖတ္သန္းလာတဲ့ကာလအခ်ိန္ေတြ
ကုန္လြန္လာမႈနဲ႔အတူ အိုမင္းႀကီးရင္႕လာရင္း
ႏွစ္ ၁၉၀ ကာလတစ္ေလ်ာက္ကေန႔ရက္ေတြဟာ
က်ေနာ္တို႕ေတြသတိမမူတဲ့ သမိုင္းစာမ်က္ႏွာသစ္ေတြအျဖစ္
အားလံုး ဟာ  စဥ္ဆက္မျပတ္ က်န္ရစ္ေနခဲ့ၾကရတာပါဘဲ။။

သမိုင္းစာမ်က္ႏွာ ေတြရဲ႕ခ်န္ထားခဲ့တဲ့  အေဆာက္အဦးေနရာ၊ ပံုစံအားလံုးကို ဒီအတိုင္းထားမယ္ဆိုတာမျဖစ္နိုင္တဲ့အတြက္
အသစ္သစ္ေတြကေနရာယူသြားတာမ်ိဳးေတြ႐ိွသလို
အေဟာင္းကိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ လိုက္တာမ်ိဳး၊
ေရွးမူအတိုင္း ထိန္းသိမ္းထားၾကတာမ်ိဳးလဲရိွၾကပါတယ္၊
ဒီလိုလံုးဝဖယ္ရွားအသစ္ေဆာက္မလား......
ခိုင္ခန္႕လွပေအာင္ ျပန္လည္ျပုျပင္ေျပာင္းလဲလိုက္မလား....
ေရွးမူမပ်က္ေအာင္ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားမလား.....
....... ဆိုတာကေတာ့၊
ဇာတိေနျပည္သူေတြရဲ႕သေဘာထား၊
 ၿမိဳုအာဏာပိုင္၊ ျပည္နယ္အစိုးရ၊ ဗဟိုအစိုးရ၊
ဘဏၭာသံုးစြဲခြင့္ေတြ၊ ေပၚလစီေတြအေပၚမူတည္ကာ
စံနစ္တစ္က် စဥ္းစား စီမံဆံုးျဖတ္၍ Urban development ေတြရဲ႕
လုပ္ေဆာင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြမွာလဲ ႐ႈ႕ေထာင့္မ်ိဳးစံုေသာ ကဏၭက
ထည္႕သြင္းစဥ္းစား assessment လုပ္ကာ ထိန္းသိမ္းေဆာင္ရြက္ၾကရမွာျဖစ္ပါသည္။

အခု ၿမိဳ႕စစ္ေတြ တည္ေထာင္တာ ႏွစ္တစ္ရာ့ကိုးဆယ္သာ႐ိွေသးသည္မို႕
သက္႐ွည္ၿမိဳ႕တစ္ခုေတာ့မဟုတ္ေသး ေသာ္လည္း
ပေဒသရာဇ္ေခတ္မ်ားအဆံုးသတ္ခါနီး
ၿဗိတိသ်ွကိုလိုနီလက္ေအာက္က်ေရာက္ခါစ
သူတို႔၏ မဟာဗ်ဳဟာႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကုန္သြယ္ေရး စစ္ေရးအရ
အိႏိၵယဘံုေဘကာလကၠတား၊ ပီနန္ စကာၤပူစတဲ့
သူတို႕ရဲ႕ ကိုလိုနီဆိပ္ကမ္းခံတပ္
ကုန္သြယ္ေရးအခ်က္အခ်ာက်ရာ ကမ္းရိုးတမ္းတစ္ေလ်က္
အခင္းအက်င္းထားရန္ ေဒသထြက္ကုန္ႏွင့္ သြင္းကုန္မ်ားကုန္သြယ္ရန္
 ေရလမ္းေၾကာင္းေရတပ္မေတာ္ကို မဏၰိဳင္ထား
ကိုလိုနီျပဳသည္႔ ၿဗိတိသ်ွတို႕အတြက္ လိုအပ္သည္႔ မ႐ိွမျဖစ္သည္႔
ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕မ်ားျဖစ္သည္႕   ရန္ကုန္ ေမာ္လၿမိဳင္  စသည္႕
ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕မ်ားကဲ့သို႕ပင္   လိုအပ္သလို ခန္႔မွန္းေနထိုင္ လူဦးေရ အနည္းအမ်ားႏွင့္
အညီ စံနစ္တက် တည္ေဆာက္ခဲ့  သည္႕ အေရးပါေသာ ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕တစ္ခု ၿဖစ္ပါသည္။

ရန္ကုန္ ေမာ္လၿမိုင္ ရန္ကုန္ စသည့္ ၿဗိတိသ်ွ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈအတြက္
လိုအပ္ေသာ အဂၤလန္၊ ဘံုေဘ၊ ကာလကတၲား၊ ဒါဂ်ီလင္ေက်ာင္းဆင္းပညာတတ္
ဥပေဒပညာ႐ွင္၊ ဆရာဝန္၊အင္ဂ်င္နီယာ ရခိုင္ပညာတတ္မ်ားစြာ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွေပၚထြက္ခဲ့၍
ဦးခ်န္ထြန္း ဦးေမေအာင္တို႕ ကဲ့သို႕ ပညာတတ္ႀကီးမ်ား၊ ICS မ်ား၊
ၿမိဳ႕ႀကီးအသီးသီး ႏွင့္ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဥပေဒျပဳေရး ကဏၭအသီးသီးတို႕တြင္ ဦးေဆာင္ပါဝင္ခဲ့ႀကပါသည္။

သို႕ျဖစ္၍ စစ္ေတြၿမိဳ႕၏ သမိုင္းအေမြအႏွစ္အမ်ားစုသည္
ပေဒသရာဇ္ေခတ္သမိုင္းမွတ္တိုင္မ်ားမ႐ိွဟုပင္ ဆိုရေလာက္ၿပီး
အဓိက မွတ္တိုင္ အေဆာက္အဦးမ်ားသည္
 ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈဆိုင္ရာ အေဆာက္အဦးမ်ားႏွင့္
ကိုလိုနီေခတ္ တြင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ သည္႔ ႏွစ္ရာေက်ာ္ရိွၾကၿပီျဖစ္သည္႕
Pre-World War II သမိုင္းဝင္အေဆာက္အဦး Landmarks မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။

ဘာသာေရးဆိုင္ရာအေဆာက္အဦးမ်ားသည္
အထူးသျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာေရးဆိုင္ရာ ဘုရားပုထိုးအေဆာက္အဦးမ်ားသည္
တစ္စံုတစ္ေယာက္သို႕မဟုတ္ အမ်ားစုစည္းလႉတန္းတည္ေဆာက္ၾက၍
ကမၸည္းထိုးေလ့ရိွၾကသျဖင့္ ဘယ္ခုႏွစ္တြင္ေဆာက္လုပ္၍ ဘယ္အလႉ႐ွင္ျဖစ္ေၾကာင္းသိရိွနိုင္ၾကေသာ္လည္း၊
မည္သူ၏ စိတ္ကူးဥဏ္ ဒီဇိုင္း ဘယ္ပညာ႐ွင္က
ဦးစီးတည္ေဆာက္သည္ဟုေတာ့ေရးသားေလ့မ႐ိွၾကပါ။
လႉတန္း ေငြေၾကးဘဏၭာ စိုက္ထုတ္သူကိုသာ
 ေဖၚထုတ္မွတ္တမ္းတင္ေလ့႐ိွၾကပါသည္။

က်န္သည္႔ ပုဂၢလိကပိုင္ အမ်ားပိုင္အေဆာက္အဦးမ်ားကိုမူ
တည္ေထာင္သည္႔ႏွစ္ႏွင့္ပတ္သက္၍
အေဆာက္အဦးတည္ေဆာက္စဥ္ကထည္းက
ေရးသြင္းခဲ့ပါက ေတြ႕ျမင္သိရိွနိုင္ၿပီး
အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားအေနျဖင့္ ဓါတ္ပံုမွတ္တမ္း၊
ဒိုင္ယာရီမွတ္တမ္း သမိုင္းမွတ္တမ္းအေနျဖင့္
 ေနာင္လာေနာင္သားသိရိွေအာင္ ကမၸည္း ထိုးထားမႈ
အင္မတန္အားနည္းေၾကာင္း
စစ္ေတြၿမိဳ႕၏ အမ်ားပိုင္ျပည္သူပိုင္
အထင္ကရေနရာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေတြ႕ျမင္ရပါသည္။

က်ေနာ့္သည္ သမိုင္းပညာ႐ွင္လည္းမဟုတ္၊
 ေရွးေဟာင္းသုေတသနပညာရွင္လည္းမဟုတ္
နိုင္ငံေရးသမား၊ အစိုးရအာဏာပိုင္အဖြဲ႕လည္းမဟုတ္ဘဲ
ျပည္ပႏိုင္ငံတစ္ခုတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဘဝတစ္ခုကိုႀကိဳးစားရပ္တည္ယင္း
 ေတြ႕ႀကံဳရသည္႕ အေတြ႕အႀကံဳေပၚ သံုးသပ္၍
အေတြးအျမင္တစ္ခုကို ေရးသားမိျခင္းပါ။

ပထမဆံုး အေတြးတစ္ခုကိုေျပာရလ်င္
စစ္ေတြၿမိဳ႕သို႕ေျမာက္ဦးသို႕ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ား
 သြားေရာက္ေလ့လာရန္ လာေရာက္ၾကသည္႕ ခရီးသြား ဧည္႕သည္မ်ားအား
စစ္ေတြတြင္ ေရာက္႐ိွေနခိုက္ စစ္ေတြၿမိဳ႕၏
အဓိက ေနရာအခ်ိဳ႕ကို ဥပမာထား၍
  ေလ့လာသိရိွ  စိတ္ဝင္စားမႈရိွေစရန္
 ေနရာအခ်ိဳ႕အေပၚ ကမၸည္းထိုးမွတ္တမ္းတင္ဖို႕ပါ၊
ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ Tour agency အဆင့္ဆင့္ဟာလဲ
သူတို႕ရဲ႕ ေၾကာ္ျငာေတြမွာ ထည္႔သြင္းေရးသား ဆြဲေဆာင္ရင္း
 ေစ်းကြက္တစ္ခု marketing တစ္ခုအတြက္
ခ်ဲ႕ထြင္ႀကီးမားလာေစပါလိမ့္မယ္။

၁) ကမၸည္းထိုးရန္လိုေနသည္႕ စစ္ေတြ ပြိဳင့္ သို႕မဟုတ္ Fakir Point

က်ေနာ္ငယ္စဥ္ကစ အႀကိမ္တရာမက မိဘေမာင္ႏွမႏွင့္၊ ခ်စ္သူငယ္ရည္းစား ႏွင့္၊
သူငယ္ခ်င္းအုပ္စု ႏွင့္၊ မိသားစု ေဆြမ်ိဳးႏွင့္၊ ဧည္႕သည္လိုက္ပို႕ယင္းႏွင့္
ရပ္ကြက္သူသားတို႕ႏွင့္ေပ်ာ္ပြဲစားထြက္ယင္းႏွင့္ စသည္ျဖင့္
 ေရာက္ရိွခဲ့ဘူးေသာ္လည္း၊ မူလကတည္းက ရိွသည့္ အေႁမွာက္ႏွစ္လက္၊
ေမ်ွာ္စင္၊ ဤ point ေနရာသည္ ၊ မည္သူကစ၍ မည္သည္႔ႏွစ္ေလာက္ကစ၍
မည္သည္ကိုအစြဲထား၍ စတင္ေခၚေဝၚခဲ့ေၾကာင္း လက္ရိွေမ်ွာ္စင္ကို မည့္ႏွစ္က
စ၍ ေဆာက္ခဲ့ေၾကာင္း အေျမွာက္ႏွစ္လက္ဤေနရာတြင္ထားၿပီး
ဘယ္အခ်ိန္က်ရင္ေန႕တိုင္းအေျမာက္ေဖါက္ေလ႕႐ိွခဲ့ေၾကာင္း
ေသခ်ာ မွတ္တမ္းမွတ္ရာ ဖတ္ရႈ႕စရာ ကမၸည္းထိုးထားတာမ်ိဳးမေတြ႕ရျခင္းပါ။

မိမိလည္း  ဇာတိစစ္ေတြ သား ျဖစ္ေစကာမူ
 ဘယ္ျပတိုက္ ဘယ္ေနရာမွာ မွတ္တမ္းမွတ္ရာ ႐ိွေၾကာင္း
ရွာေဖြမစူးစမ္းမိသလို ထိုစစ္ေတြ၏ အထင္ကရေနရာမ်ားတြင္လည္း
မွတ္တမ္းမွတ္ရာ ျပသမထား၍ ယခုအခ်ိန္ထိေသခ်ာ မသိခဲ့ေသာ္လည္း
မၾကာေသးခင္က online ေပၚရွာေဖြၾကည္႔ရာမွ
အေနာက္တိုင္းသားတို႕၏ မွတ္တမ္းတင္ထားရာမွာ
သိလာသမ်ွအခ်ိဳ႕ကို ေဖၚျပေပးမည္၊
မွားေနပါကေထာက္ျပေပးနိုင္ပါသည္။

ပိြဳင္႔ သို႕မဟုတ္ မူရင္း ၿဗိတိသၽွေတြ အမည္ ေပးခဲ့တဲ့
Fakir point ေနရာမွာ႐ိွတဲ့ မူလေမ်ွာ္စင္ Tower ဟာ
 ရခိုင္ျပည္အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ေရာက္ၿပီးႏွစ္ဆယ္တိတိအၾကာ.....
(1824 Anglo-Burma First War)
စစ္ေတြၿမိဳ႕တည္ၿပီး ၁၈ႏွစ္အၾကာ .......
၁၈၄၄ခုႏွစ္ မွာ  Royal Engineer တဦးျဖစ္တဲ့  Lieutenant Siddons က
7m ျမင့္တဲ့ Lighthouse ေမၽွာ္စင္အျဖစ္
ဦးစီးတည္ေဆာက္ခဲ့တယ္ဆိုပါတယ္၊

ျမန္မာ့ကမ္း႐ိုးအတြြက္ အခ်က္ျပမီးျပတိုက္ တစ္ခုအေနနဲ႕ေရာ
ကာလကတၲား စကာၤပူ ကုန္သြယ္သေဘာၤေတြျဖတ္သန္းသြားလာၾကရာမွာ
 ေရေၾကာင္းလမ္းျပအခ်က္ျပဖို႕ရန္အတြက္ပါ ရည္ရြယ္တည္ေဆာက္တဲ့
မီးျပတာဝါ Lighthouse တစ္ခုျဖစ္သလို
 ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ပထမဆံုး  Lighthouse တစ္ခုလဲျဖစ္တယ္ဆိုပါတယ္။

ဒါႀကီး အသံုးမျပဳေတာ့ဘဲႏွစ္ေတြၾကာၿပီး သူ႕ရဲ႕ ေမ်ွာ္စင္ေပၚက Lantern ကို
အခ်က္ျပမီးအိမ္ကို ျဖဳတ္လိုက္ကာ ေစာင့္ၾကည္႔ ရႈ႔ေျမာ္စင္တစ္ခုအျဖစ္သာ
အသံုးျပုေတာ့ၿပီး ၁၈၉၁ ေရာက္မွ
 ေလးခ်မ္းေတာင္လို႕ က်ေနာ္တို႕ေခၚၾကတဲ့ ပြိဳင္႔တစ္ဖက္မွ
ပင္လယ္ဝေက်ာက္ေဆာင္ကၽြန္း အဂၤလိပ္အေခၚ
Savage Island ေပၚမွာ မီးျပတိုက္ ေလးခ်မ္းေတာင္မီးျပတိုက္သို႕မဟုတ္
Savage Island lighthouse (21m = 69ft stone structure tower)ကို တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္ဆိုပါတယ္။
ေလးခ်မ္းေတာင္မီးျပဟာလဲ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ကစလို႕ အသံုးမျပဳေတာ့ေၾကာင္းသိရပါတယ္။

အဲဒီကေန အေနာက္ဖက္ 15nautical miles အကြာ
 ေမယုျမစ္ရဲ႕အဝ .........
(ပင္လယ္လိပ္ႀကီးေတြေပါမ်ားစြာေတြ႕ရတတ္တဲ့)
Oyster island(Mayu Island)  ေပၚမွာ
 မူလက 1876-1884 ထိ Oyster reef light ဆိုၿပီး
screw pile light tower ရိွခဲ့ကာ
မုန္တိုင္းေၾကာင့္ပ်က္စီးသြားၿပီး
ယခုလက္႐ိွ Oyster lighthouse ကို
၁၈၉၂မွာ အစားထိုး တည္ေဆာက္ခဲ့
တာ လို႕ ဆိုပါတယ္။

 ဒီ Oyster Island ေပၚမွာ ယခုေတြ႕ၾကရတဲ့
Oyster lighthouse ေခၚ Mayu Lighthouse ကို
1885 မွာ navigation station အျဖစ္စတင္ Established လုပ္ခဲ့ၿပီး
1892 မွာမွ Round cast iron structure အျဖစ္ 40m(131ft)
အျမင့္တည္ေဆာက္ခဲ့ကာ 2006 Maya Cyclone မုန္တိုင္းတုန္းက ပ်က္စီးမႈ႐ိွခဲ့လို႕ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ခဲ့ရတယ္ဆိုပါတယ္။
လက္ရိွအသံုးျပဳဆဲ lighthouse တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

အံၾသစရာ ေကာင္းတာက
စစ္ေတြပြိဳင့္ နကိုယ္ မီးျပေမ်ွာ္စင္ေဟာင္းရဲ႕
အေနာက္ဖက္ မီတာ ၃၀၀ ေလာက္အကြာမွာတည္ရိွတဲ့ ၊
လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္းမွတည္ေဆာက္တဲ့၊
27 m (89 ft) ျမင္႔ၿပီး square pyramidal skeletal tower ေခၚ Steel structure tower တစ္ခုအျဖစ္
တည္ေဆာက္အသံုးျပဳေနဆဲ မီးျပတိုက္ဟာ
 ျမန္႔မာ့ မီးျပမ်ား မွတ္တမ္းမွာေရာ
ကမၻာ႕မီးျပတိုက္ ေတြနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အြန္လိုင္း page ေတြမွာပါ
flash signal အမ်ိဳးအစား တည္ေနရာအတိအက်ေဖၚျပတာေတြ႕ရေပမယ့္
ဘယ္ႏွစ္က ေဆာက္လုပ္ခဲ့မွန္း မသိဘူးဟုသာ ေဖၚျပထားျခင္းကို
ေတြ႕ရျခင္းပါဘဲ။

စစ္ေတြပိြင့္အပန္းေျဖစခန္းကို ေငြေၾကးအကုန္အက်မ်ားစြာျဖင့္
 ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လက္ထက္တြင္
အႀကီးစားျပင္ဆင္လိုက္ပါတယ္
အရင္အစိုးရ လက္ထက္ အဆက္ဆက္မွာလဲ ပံုစံမ်ိဳးစံု
 ျပဳျပင္ခဲ့တာေတြ႔ ခဲ့ဘူးပါတယ္။
ဟိုးတုန္းက ဘိလပ္ေျမျပားမိုးေခါင္မိုး၊ ပ်ဥ္ေခါင္မိုး နဲ႕
သြပ္ေခါင္းမိုးေတြပါတဲ့ နားေနစရာ အပမ္းေျဖခံုေတြလုပ္ခဲ့ရာမွာ
 သံုးတဲ့ သံေတြ၊ မူလီအမ်ိဳးအစားနဲ႕ ေဆး သံုးစြဲမႈ၊
ထိန္းသိမ္းမႈတို႕ ညံ႕ဖ်င္းတာေၾကာင္ရယ္၊
ပင္လယ္ဆားဓါတ္ပါတဲ႔ေလတိုက္မႈေရပက္မႈ ဒဏ္ကို
 ၾကာ႐ွည္မခံနိုင္တဲ့ material ေတြသံုးစြဲမႈေၾကာင့္ရယ္
 လူေတြရဲ႕ စည္းကမ္းမဲ့ အသိအျမင္နည္း ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီး စိတ္ေၾကာင့္ရယ္
 ၾကာမ႐ွည္ အခ်ိန္မတန္ ဘဲ ခဏခဏ ပ်က္စီး ခဲ့ရတတ္တာေၾကာင့္
 ေခါင္မိုးမပါတဲ့ အုတ္ခံုေတြအျဖစ္ျပန္တည္ေဆာက္တာေတြ႔ဖူးခဲ့ပါတယ္။၊
ဒီ fakir point tower ကိုယ္လဲ ေဆးပံုစံမ်ိဳးစံု နဲ႕ ေခါင္းမိုးတတ္ဆင္မႈအႀကိမ္ႀကိမ္
လုပ္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အခုေနာက္ဆံုးျပင္ဆင္မႈက ေတာ့ မူလပံုကို လံုးဝ ေျပာင္းလဲေစတဲ့
ပံုစံျဖစ္သြားပါတယ္။ ျပဳျပင္ပစ္လိုက္ၿပီးမွေတာ့ အျပစ္မေျပာလိုပါ။

သို႕ေသာ္ ဒီတာဝါ ဟာ
တျဖည္းျဖည္း ႏွစ္ ၁၇၀ ကေန ႏွစ္ရာျပည္႕လာေတာ့မယ့္
ကိုလိုနီေခတ္ဦးသမိုင္းဝင္အေဆာက္အဦးတစ္ခုျဖစ္လာၿပီမို႕

သမိုင္းမွတ္တမ္း အေနျဖင့္ေရာ......၊

လာေရာက္လည္ပတ္သူ
 ျပည္သူျပည္သားေရာ ဧည္႕သည္ ခရီးသြားမ်ားအတြက္ေရာ.......၊

Outdoor activity short trip ေလးေတြထြက္ခြင့္ေပး ေဒသႏၱာရ ဗဟုသုတ
ေပးသင့္တဲ့ပညာေရးစံနစ္မ်ိဳးနဲ႕ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း ခေလးလူငယ္ေလးအတြက္
လက္ေတြ႕ ဗဟုသုတတိုးရန္ပါ၊

ဒီလို landmark အေဆာက္အဦးေတြရဲ႕ အနားမွာ၊
ေက်ာက္ျပားသံျပားေပၚ ထိုးထြင္း ႐ိုက္ႏွိပ္၍ျဖစ္ေစ၊
မွတ္တမ္း၊ ျပခန္းပံုစံ အခန္းငယ္ႏွင့္ျဖစ္ေစ၊
သမိုင္းေၾကာင္း မူလ ပံုစံ၊ ေခတ္အဆက္ဓါတ္ပံု တို႕ႏွင့္ေသခ်ာစြာ
မွတ္တမ္း ျပဳ   ျပသထားမည္ဆိုပါက
စိတ္ဝင္စားစရာဆြဲေဆာင္မႈလည္းျဖစ္၊
 ေဖ်ာက္ဖ်က္၍လည္းမရေသာ သမိုင္းအျဖစ္က်န္႐ိွေနေပမည္။

အေျမာက္ႏွစ္လက္မွေန တစ္လက္ျဖစ္သြားမႈကိုလည္းပူစရာမလိုပါ
မူလက ဘယ္ႏွစ္လက္႐ိွ၍ မည္ကဲ့သို႕ အသံုးျပဳရန္ ဘယ္ႏွစ္ခုမွ စတင္ေနရခ်ထားခဲ့ေၾကာင္း၊
ဘယ္ႏွစ္ခုႏွစ္တြင္ တစ္လက္ကို ျဖဳတ္ယူ မည္သည္႔ေနရာသို႕သယ္ေဆာင္သြားကာျပသထားၿပီး
တစ္လက္သာ က်န္ခဲ့ေၾကာင္း သမိုင္းမွတ္တမ္းအမွန္ ကမၸည္းထိုးထားနိုင္ပါက
သမိုင္းမေပ်ာက္ ၿမီရွင္ေႂကြးရွင္ ထာဝရ ရိွေနလ်က္ ပိုမိုစိတ္ဝင္စားစရာ
သမိုင္းမွတ္တမ္းတင္က်န္ရစ္ပါလိမ့္မည္။

 မဟာျမတ္မုဏိအရွင္ေတာ္ကိုယ္ပြါး ဘယ္ေဒသတြင္က်ိန္းစက္က်ိန္းစက္၊
ဇလြန္ ျပည္ေတာ္တစ္ဝက္ျပန္ဘုရား ဘယ္ေဒသတြင္ က်ိန္းစက္က်ိန္းစက္
အလႉ႐ွင္ဒါယကာ သမိုင္းထိန္းသိမ္းထားပါက
သြန္းေလာင္းသူအလႉ႐ွင္ဟာ အလႉ႐ွင္ပါဘဲ။

ဒါ့အျပင္ ပိြဳ႕င္႕ႏွင္႕ပတ္သက္၍ ေျပာလို သည္မွာ
အမ်ားျပည္သူ ပင္လယ္အပန္းေျဖစခန္းဆိုတာ
ျပည္သူေတြရဲ႕လံုၿခံုမႈအတြက္တာဝန္ယူရပါတယ္။

ယခုအခါ ဂိတ္ဝင္ေၾကးေတြေကာက္ခံေၾကာင္းၾကားသိရပါတယ္၊
ဝင္ေၾကးေကာက္ခံလုပ္ေဆာင္ၿပီဆိုလ်င္၊
ဝင္ေရာက္အပန္းေျဖသူမ်ား၏ မေတာ္တစ္ဆမႈ၊
လံုၿခံုမႈမ်ားကိုပါ အတိုင္းအတာ တစ္ခုထိ
တာဝန္ယူေစာင့္ေရွာက္ျခင္းလုပ္ေပးရပါလိမ့္မည္၊
မေတာ္တစ္ဆျပဳတ္က်မႈ၊ ေရနစ္မႈ ဒဏ္ရာရမႈမ်ားျဖစ္လာခဲ့လ်င္၊
 ဒီကမ္းေျခစီမံခန္႔ခြဲေနသူ၏ စီမံမႈေပါ့ေလ်ာ့မႈေၾကာင့္ဆိုလ်င္
နစ္နာသူဖက္က ေလ်ာ္ေၾကးေတာင္း တရားစြဲဆိုမႈမ်ား ရိွလာႏိုင္ပါသည္။
အႏၱရာယ္ရိွသည့္အရာမ်ားအားလံုး ေလ့လာသံုးသပ္ assessment လုပ္ၿပီး
အေရးေပၚကယ္ဆယ္ေရး အစီစဥ္၊ Life buoy, Life/Coast Guard မ်ား ထားေပးျခင္း၊
Police post သို႕မဟုတ္ Patrol ပံုမွန္ ထားေပးျခင္း၊ First aid training ေပးထားျခင္းမ်ား၊
 ေရနက္၊အႏၱရာယ္ရိွသည္႕ေနရာမ်ား အတြက္၊ သတိေပးလိုက္နာႏိုင္ရန္ Signage /sign board မ်ား
တတ္ဆင္သတိေပးထားျခင္မ်ား ေနရာအႏွံ႕ လိုအပ္သလို ထားေပးရပါလိမ္႕မည္။
ဟိုးတုန္းက အေတြ႕အႀကံဳအရ ပြိဳင္႔ သမိုင္းတြင္
 ေရနစ္ေသဆံုးမႈ ျပဳတ္က်ေသဆံးမႈမ်ား အႀကိမ္ႀကိမ္႐ိွခဲ့ဖူးပါသည္။

အေရးႀကီးဆံုးတစ္ခု ေနာက္ဆံုး တိုက္တြန္းခ်င္တာကေတာ့
အမ်ားသံုးအိမ္သာ အေရအတြက္လံုလံုေလာက္ေလာက္ႏွင့္ သန္႔႐ွင္းစြာ ရိွေနေစဖို႕ပါ
Fakir point tower ဟာ တစ္ခ်ိန္တံုးက အမ်ားျပည္သူ အေပါ႔အပါးသြားရာေနရာတစ္ခုအလား
 အတြင္းေလွကားေပါက္ထဲဝင္ရမွာေတာင္ ဧည္႕သည္ေတြေခၚဖို႕ခက္တဲ့
႐ွက္ေဖြလိလိအေျခအေန႐ိွခဲ့ပါတယ္
အမ်ားသံုးအိမ္သာဆိုတာ ႐ိွရေကာင္းမွန္း မသိခဲ့လို႕ဟု ယူဆပါတယ္။

က်ေနာ္တို႕၏ျဖတ္သန္းေနမႈသည္ေနွာင္းလူတို႕အတြက္သမိုင္းမ်ားကိုေရးသားေနျခင္းပင္ျဖစ္သျဖင့္
က်ေနာ္တို႕ေခတ္တြင္႐ိွေနသည္႕ landmark အေဆာက္အဦးမ်ားကို က်ေနာ္တို႕က ကမၸည္း ေရး စာတန္းမထိုးေပးႏိုင္ခဲ့လ်င္
ေႏွာင္းလူတို႕အတြက္ သမိုင္းကြင္းဆက္မ်ားေပ်ာက္ေနေစလိမ့္မည္ျဖစ္ပါသည္။



က်န္သည္႕ေနရာတစ္ခ်ိဳ႕ အတြက္ဆက္လက္ေရးသားပါအုံးမည္။
ႏွစ္မခန္႕မွန္းတတ္ပါ ၁၉၀၀ မတိုင္ခင္ ပတ္ဝန္းက်င္ခန္႕ဟုယူဆရပါသည္။

ႏွစ္မခန္႕မွန္းတတ္ပါ ဒီပို႕ကဒ္ထဲမွ မူရင္းပံုသည္ ၁၉၀၀ မတိုင္ခင္ ပတ္ဝန္းက်င္ခန္႕ဟုယူဆရပါသည္
ႏွစ္မခန္႕မွန္းတတ္ပါ ၁၉၀၀ မတိုင္ခင္ ပတ္ဝန္းက်င္ခန္႕ဟုယူဆရပါသည္။

စစ္ေတြ ဆန္းသစ္ဓါတ္ပံုတိုက္မွ ႐ိုက္ထားသည္႕ပံုအား  နိုင္ငံျခား  lighthouse page တစ္ခုတြင္တင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ က်ေနာ္တို႕ ဆယ္ႏွစ္သားအရြယ္ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ခန္႕ ပတ္ဝန္းက်င္က ႐ိုက္ကူးသည္႕ ပံုဟု ခန္႕မွန္းရပါသည္။

စစ္ေတြပိြဳင့္ Fakir point tower -႐ိုက္ကူးသည္႔ခုႏွစ္မသိ
လြန္ခဲ႔သည္႕ ဆယ့္ငါးႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္ခန္႕က ပံုဟု ယူဆပါသည္။


လြန္ခဲ႔သည္႕ ၂ႏွစ္ပတ္ဝန္းက်င္ခန္႕က ပံုဟု ယူဆပါသည္ ေနာက္ မျပဳျပင္မီွ ႐ိုက္ထားသည္႕ပံုဟုယူဆပါသည္။




႐ိုက္ကူးကာလ ႏွင့္ ဤေဆးေရာင္သုတ္ထားသည္႕ ပိြဳင္႔ေမ်ွာ္စင္ အခ်ိန္ကာလ ကို မိမိ မခန္႕မွန္းတတ္ပါ
ကိုစိုးသန္႕ေအာင္၏ ဓါတ္ပံုျဖစ္ပါသည္။

 


 
 ၂၀၁၆ ေနာက္ဆံုးျပဳျပင္ၿပီးပံုေတြပါ










 
 







အေျမာက္ႏွစ္လက္ ႏွင့္ စစ္ေတြပြိဳင့္ ၊

မူလ အေျမာက္ႏွစ္လက္ပံုပါ   [ ကိုထြန္းထြန္းနိုင္(စစ္ေတြ) ေဖ့စ္ဘုတ္ပို႕စ္မွကူးယူေဖၚျပပါသည္။]





ေနာက္ဆံုး ၂၀၁၆ ျပဳျပင္မႈ မစတင္မီ အေျမာက္တစ္လက္တည္းတင္ထားပံုပါ။
အေျမာင္မ်ား၏ သမိုင္းႏွင့္အတူ က်န္ အေျမာက္တစ္လက္ ဘယ္သို႕ေျပာင္းေရြွ့သြားေၾကာင္းကဗ်ည္းထိုးမွတ္တမ္းတြင္ ထည္႔သြင္းေရးထား မွတ္တမ္းတင္ထားသင့္ပါသည္။


ေနာက္ဆံုး ၂၀၁၆ ျပဳျပင္မႈ မစတင္မီ အေျမာက္တစ္လက္တည္းတင္ထားပံုပါ။
အေျမာင္မ်ား၏ သမိုင္းႏွင့္အတူ က်န္ အေျမာက္တစ္လက္ ဘယ္သို႕ေျပာင္းေရြွ့သြားေၾကာင္းကဗ်ည္းထိုးမွတ္တမ္းတြင္ ထည္႔သြင္းေရးထား မွတ္တမ္းတင္ထားသင့္ပါသည္။

ေနာက္ဆံုး ၂၀၁၆ ျပဳျပင္မႈ မစတင္မီ အေျမာက္တစ္လက္တည္းတင္ထားပံုပါ။
အေျမာင္မ်ား၏ သမိုင္းႏွင့္အတူ က်န္ အေျမာက္တစ္လက္ ဘယ္သို႕ေျပာင္းေရြွ့သြားေၾကာင္းကဗ်ည္းထိုးမွတ္တမ္းတြင္ ထည္႔သြင္းေရးထား မွတ္တမ္းတင္ထားသင့္ပါသည္။

ေနာက္ဆံုး ၂၀၁၆ ျပဳျပင္မႈ မစတင္မီ အေျမာက္တစ္လက္တည္းတင္ထားပံုပါ။
အေျမာက္မ်ား၏ သမိုင္းႏွင့္အတူ က်န္ အေျမာက္တစ္လက္ ဘယ္သို႕ေျပာင္းေရြွ့သြားေၾကာင္းကဗ်ည္းထိုးမွတ္တမ္းတြင္ ထည္႔သြင္းေရးထား မွတ္တမ္းတင္ထားသင့္ပါသည္။

၂၀၁၆ ျပဳျပင္ၿပီး အေျမာက္တင္ထားပံုပါ

၂၀၁၆ ျပဳျပင္ၿပီး အေျမာက္တင္ထားပံုပါ















Wednesday, December 16, 2015

Drain

အစိုးရအဆက္ဆက္
၁) လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး
၂) ပညာေရး
၃) က်န္းမာေရး
တိုးတက္ေကာင္းမြန္ရန္ဆိုတဲ့ေဆာင္ပုဒ္ႀကီးေတြနဲ႕
ဘဏၭာေငြေတြအလုအယက္သံုး ဇီးသီးဗန္းသာမက
ဇီးသီးေတာင္းပါေမွာက္ခဲ့ၾက pre-election ကာလမွာ
အာဏာရပါတီရဲ႕ အမတ္ႀကီးတစ္ခ်ိဳ႕ကေတာင္ ဝန္ခံယူရတဲ့အထိပါ။
ဇီးသီးဗန္းေမွာက္တယ္ ဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္ဘဏၭာသံုးစြဲတဲ့ေနရာေလာက္ပါ၊
ႏိုင္ငံေတာ္ သယံယံဇါတေတြ ထုတ္ေရာင္းၾကတဲ့ေနရာက်ေတာ့ ဗန္းေမွာက္ဖို႕မေျပာနဲ႕
အသီးေတာင္မက အျမစ္ပါလွန္လိုက္ၾကတာ ဂလိႈင္ေခါင္းနဲ႕ ေျမစာပံုဘဲ က်န္ရစ္တယ္ဆိုဘဲ၊

အခုေျပာခ်င္တာက အထက္ပါ အခ်က္သံုးခုေအာင္ျမင္ဖို႕ရန္ သံုးခ်က္လံုးကို သြယ္ဝိုက္
အက်ိဳးျပဳတဲ့ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္၊
ျပည္သူ႕ က်န္းမာေရးကဏၭ ျမွင္႔တင္ဖို႕ရန္ ေဆး႐ံုေဆးခန္းေတြ ကို တိုးတက္ေခတ္မီွရန္ထက္
ျပည္သူအမ်ား က်န္းမာသန္စြန္ေနေစေအာင္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနကိုေကာင္းမြန္
သန္႕႐ွင္ေနေစဖို႕ရာ ေဆာင္႐ြက္ေပးမႈျဖစ္ပါသည္။

ထိုသို႕ေဆာင္႐ြက္ရန္ လိုအပ္သည္႕ကိစၥမ်ားေျမာင္အထဲတြင္
 ေပလ်က္လကန္ လ်စ္လ်ဴရႈ ခံထားရကာျဖစ္ခ်င္တိုင္းျဖစ္ေနေသာအရာမ်ားထဲက
တစ္ခုျဖစ္သည္႕ Drain and drainage system ပါ။

Drain ဆိုသည္႕ စကားလံုးသည္  စစ္ထုတ္လိုက္သည္
ေရကိုစီးဆင္းသြားေစသည္ အထူးသျဖင့္ပါဝင္ေနသည္႕ေရကို
ထြက္သြား စီးသြားေစဖို႕ လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊
လုပ္ေဆာင္ေပးသည္႕အရာကိုဆိုလိုသည္ဟုနားလည္ထားပါသည္။

ကမၻာႀကီးရဲ႕သဘာဝကိုက
မ်က္ႏွာျပင္ေပၚကာေရေတြအရည္ေတြဟာ
နိမ္႕ရာကျမင္႔ရာကိုစီးဆင္းၾကရင္း
ေျမာင္ကေလးေတြ ေခ်ာင္းကေလးေတြ၊ျမစ္ေတြျဖစ္ေပၚလာၾကၿပီး
ပင္လယ္ေတြထဲ နီးစပ္ရာ အင္းအိုင္ေတြထဲ
စီးဝင္ၾကတာဟာလဲ သဘာဝကဖန္းတီးေပးထားတဲ့ drainage system တစ္ခုပါဘဲ၊

 ကမၻာလူဦးေရႀကီးထြားလာ၊ ယဥ္ေက်းမႈျမင့္မားလာ၊
အစုအဖြဲ႕အလိုက္ၿမိဳ႕ရြာႀကီးေတြတည္ၿပီးေနလာၾကတဲ့အခါ၊
သဘာဝကေပးတဲ့စံနစ္နဲ႕မလံုေလာက္ေတာ့ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္မို႕ ေခတ္မီွၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတည္ေဆာက္လာၾကရာတြင္၊
open drain, culvert drain , canal, culvert drain, canal,
stream, river , terrain စသည္ျဖင္႕
လူလုပ္ drain ႏွင္႕ သဘာဝအေလ်ာက္ျဖစ္ေနသည္႕ drainage မ်ားကို
စံနစ္တစ္က် ေပါင္းစပ္ တည္ေဆာက္ၾကကာ
 ၿမိဳ႕ႀကီး႐ြာႀကီးမ်ား၏  ေျမမ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွ ေရမ်ား
 (surface water မ်ား စီးထြက္သြားဖို႕ တစ္နည္း drain ျဖစ္သြားဖို႕)
 ျမစ္ေခ်ာင္းအင္းအိုင္ ပင္လယ္သမုဒၵရာ ထဲ ေရာက္သြား ေစဖို႕
အသံုးျပဳကာ ၿမိဳ႕ျပ လူေနမႈစံနစ္တစ္ခုကို တည္ေထာင္ၾကရပါသည္။

မိလႅာႏွင့္ ေရဆိုးေရညစ္စြန္႕ထုတ္ရန္အတြက္တည္ေဆာက္ၾကသည္႕
sewer network စံနစ္သည္လည္း 
သူအတြက္႕သီးသန္႕ စီးဆင္းေစကာ စြန္႕ပစ္ႏိုင္ရန္ ၿမိဳ႕ျပမ်ားတြင္
တည္ေဆာက္ၾကသည္႕ drain စနစ္တစ္ခုပင္ဟု ဆိုရေပမည္။

က်ေနာ္႔တို႕ဆီတြင္စံနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ျခင္းမရိွဘဲ ေနရာတကာ
မည္သည္႕အတြက္ေၾကာင့္ drain ကို
ပစ္ပယ္ ထားသည္ဟုေျပာရသလဲ ၊
မိမိသည္ ဖဆပလ ႏွင့္ ကိုလိုနီေခတ္အားမမီွခဲ့ေသာ္လည္း၊
ကိုလိုနီေခတ္တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး၊
ဖဆပလေခတ္တြင္ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကကာ
က်ေနာ္တို႕ႀကီးျပင္းလာသည္႕
မဆလ ေခတ္မွ စ၍ တစ္စစ လစ္လ်ဴရႈခံလာခဲ့ရေသာ
ဤ ေရေျမာင္းစံနစ္ေၾကာင့္၊
ၿမိဳ႕ႀကီးအႏံွ႕က ကေလးသူငယ္
 ေက်ာင္းသား လူႀကီး ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား၊
ငွက္ဖ်ား၊ ေသြးလြန္တုတ္ေကြး၊ ဆင္ေျခေထာက္၊
စသျဖင့္ေရာဂါေပါင္္းစံု ႏိွပ္စက္ခံရကာ
လူစဥ္မမီွ၊ဘဝပ်က္၊ အသက္ဆံုး႐ံႈး၊
မိသားစုထိခိုက္ ျဖစ္ခဲ့ခံစားခဲ့ရၿပီးၿပီလဲ၊
ျပည္သူ႕တို႕ရဲ႕ေငြေၾကး၊ ျပည္သူ႕ဘဏၭာတိုက္၏ေငြေၾကး
ဘယ္ေလာက္ဆံုး႐ႈးံခဲ့ရၿပီးၿပီလဲ၊
ေက်ာင္းသားလူငယ္ တို႕၏ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္း
က်မ္းမာေရးထိခိုက္မႈေၾကာင့္ ဘယ္ေလာက္နစ္နာခဲ့ၿပီးၿပီလဲ။

ဤ drain စံနစ္ပ်က္စီးေနမႈေၾကာင့္
 ေရလႊမ္းမိုးမႈမ်ားေပၚေပါက္ကာ၊
ကားလမ္း ပိတ္ဆို႕ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးထိခိုက္မႈ
ဘယ္ေလာက္ျဖစ္ေပၚ၍ စီးပြါးေရးအရ
 ေငြေၾကးဆံုးရံႈးမႈ ဘယ္ေလာက္႐ိွခဲ့ၿပီလဲ၊
ဤ drain စံနစ္မ်ား မေကာင္းမြန္မႈေၾကာင့္
 ေငြေၾကးေျမာက္ျမားစြာ အကုန္အက်ခံတည္ေဆာက္ထားေသာ္လည္း
အခ်ိန္မတန္ဘဲ ပ်က္စီးျပဳျပင္ရသည့္လမ္းမ်ား မည္မ်ွ မ်ားျပားသလဲ
ထိုအတြက္ ျဖဳန္းတီးလိုက္ရသည္႕ဘဏၭာ....
 ႏွစ္အဆက္ဆက္  ဘယ္ေလာက္ ရိွသလဲ၊

စသည္ျဖင့္ အစစ သုေတသန လုပ္ၾကည္႔မည္ဆို လ်င္
မထင္မွတ္ေအာင္ ႀကီးမားသည္႕
အေျဖတစ္ခု ထြက္လာလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။

ဒီေတာ့ Drain လို႕အဂၤလိပ္လိုေခၚၾကတဲ႔  ေရေျမာင္းေတြ ဆိုတာ
 ေရသိုေလွာင္ရန္  အမိႈက္မ်ားပစ္ရန္ မဟုတ္ဘဲ
တစ္ေနရာကတစ္ေနရာ ျမင္႔ရာက နိမ္႕ရာ ကို စီးဆင္းသြားကာ
တစ္ေနရာမွာေပါင္းဆံုေစဖို႕ဘဲမဟုတ္ဘူးလား၊

ဒါဆိုရင္ ေရေျမာင္းဆိုတာ ေအာက္ေျခတစ္ေျပးညီ မဟုတ္ဘဲ
အနိမ္႕အျမင္႕ရိွရမွာျဖစ္ကာ
 ေနာက္ဆံုးစီးဝင္မယ့္ေနရာထက္ စတင္စီးဆင္းမယ္႔ အပိုင္းဆီကို
တျဖည္းျဖည္းျမင္႔သြားရပါလိမ့္မယ္ဆိုတာ
လူတိုင္း သာမန္ဦးေႏွာက္နဲ႕စဥ္းစားနိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။

ေရစီးမည္႕ေရထုထည္ကိုလိုက္ၿပီး ေရေျမာင္းအႀကီးအငယ္ရိွရမွာျဖစ္သလို၊
စတင္စီးဆင္းရာကေန အဆင့္ဆင့္ေပါင္းဆံု ေနာက္ဆံုးစီးဝင္ရာဘက္ကို
႔ ေရစီးဝင္မႈ ထုထည္မ်ားလာတာမို႕ ထိုက္သင့္သလို ႀကီးႀကီးလာရမွာျဖစ္သလို
ငယ္လိုက္ ႀကီးလိုက္ငယ္လိုက္ ပိန္လိုက္ေဖါင္းလိုက္ ပိန္လိုက္ မျဖစ္သင့္ဘူးဆိုတဲ႔
ေရေျမာင္းတစ္ခုရဲ႕ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ကို လဲ
လူတိုင္း သာမန္ဦးေႏွာက္နဲ႕စဥ္းစားနိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။

ဒါဆိုရင္ အခုျမင္ရတဲ့ ဓါတ္ပံုထဲက ေရေျမာင္းကို တည္ေဆာက္သူ၊
စစ္ေဆးသူ၊ ဤကဲ့သို႔ လုပ္ခြင္႔ေပးသူေတြဟာ
သာမန္ဦးေနွာက္ေတာင္မရိွတဲ့သူေတြလား၊
ဘယ္လိုဦးေႏွာက္ရိွသူေတြနည္းဟု ဆိုရလ်င္
မည္႕သည္႕ တိုင္းျပည္အေျခအေနတြင္မဆို
အလြန္ခ်မ္းသာေအာင္ ေဆာင္ရြက္တတ္ၾကေသာ
တကယ္လည္းရသည္႕နည္းျဖင္႔
က်ရာေနရာက မရ ရေအာင္ ႀကိဳးပမ္းတတ္ၾကသည္႕
ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒ နဲ႕၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးကို
အင္လ်ားၿခံဳပုတ္ထဲက သမီးရည္းစားေလာက္သာ
သေဘာထားသည္႕၊
 ဦးေႏွာက္ပိုင္ရွင္မ်ားလို႕သာ !!!!!!!!!......။



Drain ရဲ႕အလယ္ကေန ပိတ္ေနတဲ့ဟာကို ဘာလို႕မေရႊ့ႏိုင္လဲ၊ ဒါမွ မဟုတ္ drain ကို လမ္းေအာက္
ဘာလို႕ေရွာင္မသြားလဲဆိုတာေတာ့ သက္ဆိုင္သူမ်ားသာ သိေပလိမ့္မည္။

ဒါက ဓါတ္မီးတိုင္ရဲ႕ေအာက္ေျခ drain ထဲဝင္ေနတာပါ။

ဒီ အေပၚကဓါတ္ပံု ေတြ ဟာ သမိုင္း ပါရမီလမ္းေပၚက
စိန္ေဂဟာ Department စတိုးရဲ႕ လမ္းတစ္ဖက္ကေရေျမာင္းပါ။
ေျမာင္းဟာ လုပ္တာမၾကာေသးဘူးလို႕ယူဆရပါတယ္။
လမ္းေဘးမီတိုင္ footing ေၾကာင္႔ တစ္ေနရာမွာ
 တဝက္ေလာက္က်ဥ္းထားရသလို၊ ေနာက္ ၁၅မီတာေလာက္အေဝးမွာ၊
 ေရ ပိုက္ေခါင္းအိမ္းလား၊ Sewer Manhole လားမသိတဲ့ ဟာက
 ေျမာင္းရဲ႕အလယ္တည္႕တည္႕မွာတည္ရိွေနေတာ့၊
ဒီလိုေနရာတစ္ကာ ဒီထက္မက၊
လမ္းေဘး အိမ္ပိုင္ရွင္ေတြကလဲ မုဒိန္းမ်ိဳးစံု
drain ကိုက်င့္ၾကေလရဲ႕။

ဒီေရေျမာင္းဟာ drain လို႕မေခၚသင့္တဲ့
drain မဟုတ္ေတာ့တဲ့ drain အလုပ္မလုပ္တဲ့
 ေရဆိုးအမႈိက္ဆိုး ျခင္ေမြးရန္သာ ေငြေၾကးအကုန္အက်ခံ
ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့   so call drain ေတြပါဘဲ။။
ဒီလိုဘဲ၊ ရန္ကုန္ၿမို႕အပါအဝင္ ၿမိဳ႕ႀကီးအမ်ားစုမွာ လမ္းေတြသာ
အႀကီးအက်ယ္ ေဆာက္ၾကမွာျဖစ္ေပမယ္႔
ေရေျမာင္းစံနစ္ကိုေတာ႔ ျဖစ္သလို
သေဘာထားၾကတဲ့အတြက္၊

လမ္းေဘးက အိမ္ပိုင္ရွင္ေတြ၊
 ေဆာက္လုပ္ေရး ကန္ထရိုက္တာေတြ
လမ္းေဆာက္လုပ္ေရး ေတြ၊ ျပည္သူေတြ ရဲ႕
အၫွင္းဆဲ အႏွိပ္စက္၊ မုဒိန္းက်င့္ခံေနရတဲ့
လမ္းေဘးသားေကာင္တစ္ေယာက္ျဖစ္ေနရတာ
ကိုလိုနီဘဝက လြတ္ကတည္းကလို႕ ထင္မိပါ၍
 ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာေနၿပီျဖစ္တဲ့
အက်ိဳးဆက္ေၾကာင္႔ ယခုအခါ
က်ေနာ္တို႕ေတြဟာ၊
ေလေၾကာင္းရန္ကာကြယ္နည္းမ်ိဳးစံုသံုး၍
မိမိတို႕ကိုယ္ကို မလံုမလဲကာယင္း
ေရာဂါ ဘယထူေျပာရတဲ့ အေၾကာင္းတစ္ခ်က္ မဟုတ္ပါလား။

Photo: Drain maintenance in Minbya (Credit to Ko Kyaw Hla Sein (Min Bya)


ႏိုင္းယွဥ္လို႕ရေအာင္ တစ္ႏွစ္လံုးမိုးရြာေပမယ့္၊
ၿခံဳနဲ႕အပင္ေတြ အုပ္ဆိုင္း အရြက္မ်ားစြာေႂကြေနေပမယ္႔၊
သာမန္ V-drain (precast segment) ေလးေတြစီကာ
တန္ဖိုးနည္းတည္ေဆာက္ထားေပမယ္႕
ဒီ drain ထဲေရမရိွ မတင္ေနတာ ဘာေၾကာင္႔လဲ
စဥ္းစားႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ့ စီမံကိန္းရံုးနားက လမ္းသြယ္ထဲ
ရိုက္ယူထားတဲ့ ဓါတ္ပံု အခ်ိဳ႕ကို ေအာက္မွာ ေဖၚျပလိုက္ပါတယ္
 Drain တစ္ခုစံနစ္တက်တည္ေဆာက္ထားရင္
ဥပေဒ အကာအကြယ္နဲ႕ drain ေတြ drain ရဲ႕ စီးဆင္းမႈကို
မထိခိုက္ေစရင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ
ၾကာရွည္ခံေၾကာင္းလဲ ဓါတ္ပံုေတြ ၾကည္႕ျခင္းျဖင့္ သိႏိုင္ပါတယ္။







ေရေျမာင္း(drain) တစ္ခုဟာ လမ္းတစ္ခု ၾကာရွည္တည္တန္႕မပ်က္စီးဖို႕
ဘယ္ေလာက္ အေလးထားသင့္သလဲဆိုတဲ့
Youtube ေပၚက video တစ္ခုေရ ကို မွ်ေဝပါရေစ။